نام كامل كتاب مطابق آنچه مؤلف در مقدمه خود بر كتاب ذكر كرده است، «الدر المنضود في معرفة صيغ النيات و الإيقاعات والعقود» به معناى «گوهرهاى جمع‌آورى شده در شناخت صيغه‌هاى نيّات، عقود و ايقاعات» است؛ ليكن در كتب تراجم و ديگر منابعى كه از آن ياد كرده‌اند، هيچ اثرى از اين نام مشاهده نمى‌شود، بلكه از آن با نام‌هاى ديگرى مانند «رسالة في العقود والايقاعات» (٢٦) و«صيغ العقود والايقاعات» (٢٧) ياد كرده‌اند. توجه به تصريح مؤلف به نام كتاب، بعيد است نام ديگرى را ذكر كنند.

تاريخ آغاز تأليف آن مشخص نيست، اما تاريخ پايان آن مطابق آنچه مؤلف در پايان كتاب تصريح كرده محرم سال ٨٥٤ هـ . ق است (٢٨) و با توجه به تاريخ وفات ايشان كه جمادى الاولى سال ٨٥٥ هـ . ق است، حدود هفده ماه قبل از وفات، از نوشتن آن فراغت يافته است.

مؤلف نسبت به انگيزه خود در نوشتن اين كتاب مى‌نويسد:

«از آنجا كه عقل و شرع دلالت بر شرافت علوم شرعى بر ساير علوم دارد و تحصيل مقاصد و حقايق آن علوم، متوقف بر قصد و نيّت است و از سويى، كسى كه عمل كردن به اشاره او لازم و اطاعتش بر من واجب است، به من اشاره كرد كه در علم شريعت، رساله‌اى در احكام نيات و صيغه‌هاى آن وصيغه‌هاى عقود و ايقاعات بنويسم، تصميم گرفتم اين درخواست او را اجابت كرده و اين رساله را بنويسم». (٢٩)

(٢٦)معجم المؤلفين، عمر كحاله، ج٧، ص١٥٦.
(٢٧)الذريعه، ج١٥، ص١١٠.
(٢٨)الدرّالمنضود، ص٣٣٦.
(٢٩)همان، ص ٢.