با اين توضيح ، تعارض بين صدر و ذيل روايت ـ كه صاحق حدائق فقط ذيل آن را آورده است ـ برطرف مى‌شود. مفهوم ذيل روايت اين است كه اگر آب به اندازه يك راويه باشد، نجس مى‌شود، اما حضرت در صدر كلام گفته بود كه اگر موش متلاشى نشده باشد، آب راويه پاك است. با توجه به صدر روايت، ذيل آن چنان مفهومى ندارد.

نظرى به روايات صاحب حدائق

روايت ١ ـ محمد بن مسلم از امام در مورد آبى پرسيد كه چهارپايان در آن بول كرده‌اند و سگ‌ها از آن آب خورده‌اند و جنب هم در آن غسل كرده است. حضرت فرمود: اگر به مقدار كر باشد، نجس نمى‌شود.

مراد حضرت اين است كه اين مقدار آب به سبب بول متعارف چهارپايان، مضاف نمى‌شود و با نجاست‌هايى كه نام برده شد، تغيير نمى‌كند.

روايت ٢ ـ امام در روايت سماعه مى‌فرمايد: اگر دست فرد جنب، آلوده به منى نبود و به ظرف آب رسيد، بأسى نيست . مفهومش اين است كه اگر دست آلوده بود، بأس است، اما بايد توجه داشت كه بأس اعم از حرمت و كراهت است.

روايت ٣ و ٤ ـ اين دو روايت حكايت دارند كه اگر سگ و خوك از ظرفى آب خوردند، ظرف شسته شود. مى‌توان اين دو روايت را حمل بر استحباب و كراهت كرد و مى‌توان گفت كه وجوب شستن ظرف دلالت بر عدم جواز خوردن و آشاميدن از آن ظرفى دارد كه سگ از آن آب خورده است، اما دلالت بر نجاست مظروف آن ندارد. لذا، اگر آب در ظرفى ديگر ريخته شود مى‌توان آن را خورد؛ زيرا دليلى بر نجاست ظرف و آب وجود ندارد.

بعيد نيست بتوان براى سگ و خوك خصوصيتى قائل شد كه در ساير نجاسات نيست . نمى‌توان از آب ظرفى كه آنها خورده‌اند، خورد و وضو گرفت و نه از ظرفى كه آنها خورده‌اند؛ هرچند آب آن را عوض كنيم. پس در اينجا فقط به