تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٤ - اصل آكل و ماكول منحصر به جسمانيات عينى طبيعت نيست ، بلكه خيالات و انديشه ها هم يكديگر را مى خورند
( كسانى كه با تو بيعت مى كنند ، در حقيقت با خدا بيعت مى نمايند دست خداوندى بالاى دست آنها ، هر كس اين بيعت را بشكند ، به ضرر خود شكسته است وهر كس به معاهدهاى كه با خدا كرده است وفا كند ، خداوند پاداش بزرگى به او خواهد داد ) .
« مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله واَلَّذِينَ مَعَه أَشِدَّاءُ عَلَى اَلْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ ٤٨ : ٢٩ . » [١] ( محمد صلى الله عليه وآله فرستادهء خداست وكسانى كه ايمان آوردهاند ، با او هستند وبا كفار سخت گير ودر ميان خود محبت ورحم مى ورزند ) .
« وجَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا ومِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ ٣٦ : ٩ » [٢] ( وما از پيش روى آنان واز پشت سر آنان سدى قرار داديم وديدگانشان را پوشانديم در نتيجه آنان نمى بينند . )
((٧٢٥)) آكل ومأكول آمد آن گياه هم چنين هر هستى غير اله . . .
. . .
((٤٢٩)) هر خيالى را خيالى مى خورد فكر آن فكر دگر را مى چرد
((٧٣٠)) تو نتانى كز خيالى وا رهى يا بخسبى تا از آن بيرون جهى
اصل آكل وماكول منحصر به جسمانيات عينى طبيعت نيست ، بلكه خيالات وانديشه ها هم يكديگر را مى خورند جلال الدين در ابيات دفترهاى گذشته وهم چنين در دفتر ششم جنگ وپيكار موجودات طبيعى وخوردن وخورده شدن آنها را در پهنهء طبيعت صريحاً گوشزد
[١] سوره الفتح ، آيهء ٢٩ . .
[٢] سوره يس ، آيهء ٩ . .