اعلام، جمع عَلَم و عَلَم از اقسام معرفه و به معناى اسمى است كه وضع شده تا بر معناى معينى دلالت كند، چه اين معناى معين، شخص باشد، مثل: «زيد و عمرو» كه عَلَم شخص اند و چه جنس باشد، مثل: «اسامه» كه عَلَم جنس است.

مشهور اصوليون معتقدند در اعلام، وضع، خاص و موضوع له نيز خاص است.

تهانوى، محمد اعلى بن على، كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، ج ٢، ص ١٠٤٨.

علامه حلى، حسن بن يوسف، مبادى الوصول الى علم الاصول، ص ٦٠.

نائينى، محمد حسين، فوائد الاصول، ج ١، ٢، ص ٣٠٣.

حيدر، محمد صنقور على، المعجم الاصولى، ص ٧٧٥.

اعلام اجناس

ر.ك: عَلَم جنس

اعلميت راوى

عالم تر بودن راوى; عامل ترجيح روايتِ، هنگام تعارض

اعلميت راوى به اين معنا است كه راوى حديث در فهم علوم مربوط به حديث، داناتر از راوى حديث ديگر مى باشد.

نكته:

از امورى كه نزد اصوليون، سبب ترجيح يك روايت مى شود، اعلميت راوى يك روايت نسبت به راوى روايت معارض است.

مجاهد، محمد بن على، مفاتيح الاصول، ص ٦٩٠.

اعمّى (صحيح و اعم)

قائل به عموميت الفاظ معاملات و عبادات براى مصاديق تامّ و ناقص

اعمى، كه مقابل صحيحى است، به شخص يا اشخاصى گفته مى شود كه اعتقاد دارند الفاظ عبادات و معاملات، هم براى عبادات و معاملات داراى اجزا و شرايط كامل وضع شده است و هم براى عبادات و معاملات داراى اجزا و شرايط ناقص، مانند: لفظ «صلوة وبيع» كه براى دلالت بر نماز و معامله صحيح و فاسد وضع شده اند.

اعمى براى ادعاى خود به روايات «لا تعاد»، «بنى الاسلام على الخمس» و «دعى الصلاة» و صحت نذر در عبادات مكروه، استدلال نموده است، كه به همه آنها اشكال شده است.

فاضل لنكرانى، محمد، سيرى كامل در اصول فقه، ج ٢، ص (٣١٨-٢٦٨).

آخوند خراسانى، محمد كاظم بن حسين، كفاية الاصول، ص (٤٨-٣٨).

مكارم شيرازى، ناصر، انوار الاصول، ج ١، ص ٩٥.

نائينى، محمد حسين، اجود التقريرات، ج ١، ص (٤٧-٣٤).

مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج ١، ص ٤٤.

صدر، محمد باقر، بحوث فى علم الاصول، ج ١، ص ٢٠٢.

اعمّى (مشتق

قائل به وضع مشتق براى ذات متلبّس به مبدأ اشتقاق در گذشته و حال

اعمى (مشتق)، مقابل اخصى بوده و به آن عالِم اصولى گفته