الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٧ ص
(٢)
٤٥ ص
(٣)
٧٩ ص
(٤)
٩٩ ص
(٥)
١٣٧ ص
(٦)
١٦٣ ص
(٧)
١٨٣ ص
(٨)
٢١٧ ص
(٩)
٢٤٧ ص
(١٠)
٢٧٣ ص
(١١)
٣٠٣ ص
(١٢)
٧ ص
(١٣)
٩ ص
(١٤)
٣٤ ص
(١٥)
٣٦ ص
(١٦)
٣٧ ص
(١٧)
٣٩ ص
(١٨)
٤٠ ص
(١٩)
٤٠ ص
(٢٠)
٤١ ص
(٢١)
٤١ ص
(٢٢)
٩٠ ص
(٢٣)
٤٥ ص
(٢٤)
٩١ ص
(٢٥)
٩٢ ص
(٢٦)
٩٣ ص
(٢٧)
٩٤ ص
(٢٨)
٩٥ ص
(٢٩)
٩٦ ص
(٣٠)
٩٧ ص
(٣١)
٩٨ ص
(٣٢)
٩٩ ص
(٣٣)
٣٤٠ ص
(٣٤)
٣٤١ ص
(٣٥)
٧٩ ص
(٣٦)
٣٤٢ ص
(٣٧)
٣٤٣ ص
(٣٨)
٣٤٤ ص
(٣٩)
٣٤٥ ص
(٤٠)
٣٤٦ ص
(٤١)
٣٤٧ ص
(٤٢)
٣٤٨ ص
(٤٣)
٣٤٩ ص
(٤٤)
٣٦٠ ص
(٤٥)
٣٦١ ص
(٤٦)
٣٦٢ ص
(٤٧)
٣٦٣ ص
(٤٨)
٩٩ ص
(٤٩)
٣٦٤ ص
(٥٠)
٣٦٥ ص
(٥١)
٣٦٦ ص
(٥٢)
٣٦٧ ص
(٥٣)
٣٦٨ ص
(٥٤)
٣٦٩ ص
(٥٥)
٣٧٠ ص
(٥٦)
٣٧١ ص
(٥٧)
٣٧٢ ص
(٥٨)
٣٧٣ ص
(٥٩)
٣٧٤ ص
(٦٠)
٣٧٥ ص
(٦١)
٣٧٦ ص
(٦٢)
١٣٧ ص
(٦٣)
٣٧٧ ص
(٦٤)
٣٧٨ ص
(٦٥)
٣٧٩ ص
(٦٦)
٣٩٠ ص
(٦٧)
٣٩١ ص
(٦٨)
٣٩٢ ص
(٦٩)
٣٩٣ ص
(٧٠)
٣٩٤ ص
(٧١)
٣٩٥ ص
(٧٢)
٣٩٦ ص
(٧٣)
١٦٣ ص
(٧٤)
٣٩٧ ص
(٧٥)
٣٩٨ ص
(٧٦)
٣٩٩ ص
(٧٧)
٤٠٠ ص
(٧٨)
٤٠١ ص
(٧٩)
١٨٣ ص
(٨٠)
٤٠٢ ص
(٨١)
٤٠٣ ص
(٨٢)
٤٠٤ ص
(٨٣)
٤٠٥ ص
(٨٤)
٤٠٦ ص
(٨٥)
٤٠٧ ص
(٨٦)
٤٠٨ ص
(٨٧)
٤٠٩ ص
(٨٨)
٤٠٠ ص
(٨٩)
٢١٧ ص
(٩٠)
٤٠١ ص
(٩١)
٤٠٢ ص
(٩٢)
٤٠٣ ص
(٩٣)
٤٠٤ ص
(٩٤)
٤٠٥ ص
(٩٥)
٤٠٦ ص
(٩٦)
٤٠٧ ص
(٩٧)
٤٠٨ ص
(٩٨)
٤٠٩ ص
(٩٩)
٤١٠ ص
(١٠٠)
٤١١ ص
(١٠١)
٢٤٧ ص
(١٠٢)
٤١٢ ص
(١٠٣)
٤١٣ ص
(١٠٤)
٤١٤ ص
(١٠٥)
٤١٥ ص
(١٠٦)
٤١٦ ص
(١٠٧)
٤١٧ ص
(١٠٨)
٤١٨ ص
(١٠٩)
٤١٩ ص
(١١٠)
٤١٠ ص
(١١١)
٤١١ ص
(١١٢)
٤١٢ ص
(١١٣)
٤١٣ ص
(١١٤)
٢٧٠ ص
(١١٥)
٢٧٣ ص
(١١٦)
٢٧٥ ص
(١١٧)
٢٨٤ ص
(١١٨)
٢٨٥ ص
(١١٩)
٢٨٧ ص
(١٢٠)
٢٨٩ ص
(١٢١)
٩٠٠ ص
(١٢٢)
٩٠١ ص
(١٢٣)
٩٠٢ ص
(١٢٤)
٩٠٣ ص
(١٢٥)
٣٠٣ ص
(١٢٦)
٩٠٤ ص
(١٢٧)
٩٠٥ ص
(١٢٨)
٩٠٦ ص
(١٢٩)
٩٠٧ ص
(١٣٠)
٩٠٨ ص
(١٣١)
٩٠٩ ص
(١٣٢)
٩١٠ ص
(١٣٣)
٩١١ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٣٠٠

والإستئثار بإعطاء كل ذي حق حقه، والتعدي على الشرائع والحقوق بالإلتزام بحدود الله، وبرعاية حقوق عباده، لكان لعثمان أن يتساءل، أو أن يسأل: إلى كم تكون هذه الشكوى..

ولكن ما دامت الأمور على حالها، فسيأتيه الجواب: ستستمر شكوى الناس إلى حين الإستجابة لشكواهم بإصلاح الأمور..

وكان جواب الحجاج بن غزية هو الصحيح، واقتراحه عليه هو التدبير الواقعي والحازم..

ثانياً: إن علياً (عليه السلام) قد وضع يده على الجرح، حين بين لعثمان أن العيب الأهم، والذي يحتاج إلى إصلاح أولاً وقبل كل شيء يكمن في شخص عثمان.. فلا بد لعثمان من أن يغير سياساته وسلوكه قبل أن يطلب ذلك من غيره.. وإلا، فإنه حتى لو غير عماله، فسيستبدلهم بمن هم على شاكلتهم، أو أسوأ..

كما أنه قد يوصي عماله ببعض الأمور في تلك الساعة، ثم يوصيهم بغيره في ساعة أخرى.. وقد يأخذ عليهم العهود والمواثيق على أمر أو على سلوك بعينه، ثم يخالفون أمره، فلا يصنع شيئاَ، بل يبطش بمن يلجأ إليه بالشكوى..

فالمعالجة يجب أن تكون حقيقية وجذرية.

ثالثاً: لقد قرر (عليه السلام) في كلامه أموراً هامة جداً حول إصلاح أمور عثمان، وهي التالية:

١ ـ إن الحق ثقيل ومر، والباطل بخلافه.. وقد كان عثمان يشعر بثقل