حضرت آيتاللّه العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى به روايت اسناد ساواك - -- - الصفحة ٥٧٨ - گزارش خبر
از: ٢١ تاريخ: ٧/ ٨/ ٤٨
به: ٣١٦ شماره: ٣٣٦٥/ ٢١
گزارش خبر
قريب پانزده روز قبل شيخ عبدالرسول قائمى كه يكى از روحانيون طراز اول آبادان مىباشد به قم مسافرت و هدفش ملاقات با آيتاله شريعتمدارى و گلپايگانى بوده كه با وساطت خود ترتيب رفع اختلاف بين آقايان را بدهد كه در مسائل روز با يكديگر تشريك مساعى داشته كه در اين ملاقات با مخالفت آيتاله گلپايگانى روبرو و گلپايگانى به وى اظهار مىكند كه اگر آقاى شريعتمدارى روشى مشابه من داشته باشد و با دولتيها قطع ارتباط كند من حاضرم با ايشان تشريك مساعى داشته باشم.
نظريه منبع: قائمى معمولًا در مسافرتهايى كه تابستانها از آبادان به مناطق ديگر از جمله مشهد و اصفهان مىكند در قم چند روزى اقامت مىنمايد و بار اخير به منزل ناصر مكارم[١] مىرود و از نحوه اختلافات وسيله آقاى مكارم مطلع گرديده و خواسته با وساطت خود اختلافات بين آقايان را فيصله دهد.
نظريه رهبر عمليات: مفاد گزارش صحت دارد.
نظريه امنيت داخلى: مفاد گزارش منبع صحيح و اختلافات بين آيات. شريعتمدارى و گلپايگانى مورد تأييد است و در حال حاضر هر كس كارى داشته باشد و براى حل آن به آقاى گلپايگانى مراجعه كند وى اظهار مىكند اين كار از آقاى شريعتمدارى ساخته است به ايشان بگوئيد به اين ترتيب كه ابتدا شمهاى از عدم حسن روابط خود با دستگاه صحبت و سپس به طرف تفهيم مىنمايد كه بايد به آقاى شريعتمدارى مراجعه كنيد و مىخواهد بفهماند كه او دولتى است و همه كارى از او ساخته است. روحانى
نمايش تصوير
[١] آيتاللّه ناصر مكارم شيرازى فرزند حاج محمد در بهمن ماه سال ١٣٠٥ شمسى در شيراز ديده به جهان گشود. دوران تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در شيراز گذرانيد و پس از شهريور ١٣٢٠ به فراگيرى مقدمات و سطح در مدرسه علميه آقاباباخان در زادگاه پرداخت. در سال ١٣٢٤ به قم عزمت نمود و طى اقامت پنج ساله در آنجا، از محضر آيات عظام بروجردى، حجت و كوه كمرهاى بهرهمند گرديد. وى در سال ١٣٢٩ جهت ادامه تحصيل، راهى نجف اشرف شد و موفق به كسب اجازه اجتهاد از علماى آن سامان گرديد. در سال ١٣٣٠ به قم بازگشت و مجددا در درس آيهاللّه بروجردى شركت نمود. او فلسفه را نزد علامه طباطبايى( ره) خواند و به تدريس سطوح عاليه فقه و اصول در حوزه علميه قم مشغول شد. در دهه ٣٠ شمسى به منظور مقابله با تبليغات الحادى، با همكارى گروهى از همفكرانش مبادرت به تشكل جلسات بحث علمى و فلسفى كرد. در آن جلسات كليه اصول فلسفى مكتبهاى مادى را مطرح و در نتيجه كتاب« فيلسوف نماها» را تأليف نمود. اين كتاب با استقبال جوانان و روشنفكران روبرو شد و در سال ١٣٣٣ به عنوان بهترين كتاب سال، بزرگترين جايزه علمى را به خود اختصاص داد. نگارش قريب ٥٠ عنوان كتاب درباره فقه، اقتصاد، فلسفه، كلام و تفسير از جمله« تفسير نمونه» در ٢٧ جلد، از جمله اقدامات علمى ايشان است. وى در سال ١٣٣٧ اقدام به نشر مجله ماهانه« درسهايى از مكتب اسلام» نمود. فعاليت و مبارزه سياسى ايشان با اوجگيرى نهضت اسلامى در سال ١٣٤٢ شهرت يافت. او با ايراد سخنان انتقادى و اعتراضآميز در مجامع علمى و مذهبى و نيز نگارش مقالات انتقادآميز در نشريه مكتب اسلام، توجه ساواك را به خود جلب كرد. بعد از قيام ١٥ خرداد ١٣٤٢ دستگير و بازداشت شد. پس از آن نيز بارها به شهربانى احضار و مورد تذكر قرار گرفت. به دنبال قيام مردم قم در آذر و دى ١٣٥٦، ايشان به سه سال اقامت اجبارى در چابهار محكوم گرديد و پس از مدتى محل تبعيد وى به مهاباد و سپس مرودشت تغيير يافت. پس از پيروزى انقلاب اسلامى و بازگشت از تبعيد، در قم مستقر شد و همچون گذشته به تدريس و تربيت طلاب علوم دينى پرداخت. ايشان در دوره اول و دوم مجلس خبرگان، به نمايندگى از طرف مردم انتخاب شد.
آيهاللّه مكارم شيرازى، پس از رحلت آيهاللّه العظمى حاج شيخ محمدعلى اراكى، از طرف جامعه مدرسين حوزه علميه قم به عنوان يكى از مراجع تقليد معرفى گرديد.
ر. ك: شهيد آيهاللّه صدوقى به روايت اسناد ساواك، ص ٧٣ محمد شريف رازى، گنجينه دانشمندان، ج ٢، ص ٦٥.
سخنوران نامى معاصر ايران، ج ٦، ١٣٧٣