لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٥٨٨ - خطبههاى مأثور در جمعه

كه تا آن كه يكى حمد و ثنا و تقديس حق سبحانه و تعالى باشد و ديگرى از جهة كارها و موعظه و تخويف و تعليم اوامر باشد و از جهة تهيه نمودن چيزى چند كه خوبست مثل اسلام پادشاهان اطراف و فرستادن مال و خراج و رسول، يابد است مثل آمدن لشكر كفار بر سر مسلمانان و بيرون رفتن از جهة جهاد ايشان، و ظاهر اين حديث آنست كه امام زمان صلوات اللَّه عليه نماز جمعه مى‌كند و شكى نيست در آن كه در زمانى كه امام باشد در محلى كه امام باشد او امامت مى‌كند و ديگرى در آن محل نمى‌كند و در اين دغدغه نيست چنانكه در حديث نيز وارد شده است نزاع در حال غيبت است با آن كه شك نيست كه نايب امام نيز مى‌كند.

پس اگر گويند كه چرا خطبه را در نماز جمعه پيش از نماز مى‌خوانند و در عيدين بعد از نماز در جواب مى‌گوييم كه چون نماز جمعه بسيار است و در سالى زياده بر پنجاه است و بسيار واقع مى‌شود و مردمان محظوظ نيستند غالبا و چون نماز كردند نمى‌ايستند بيشتر مقرر شد تا علاجى نداشته باشند و بشنوند و اما نماز عيد در سالى دو مرتبه واقع مى‌شود و اجتماع مردمان در آن بيشتر از جمعه است و رغبت مردمان به خطبه بيشتر است اگر جمعى بروند اكثر مى‌مانند و بسيار واقع نمى‌شود مثل نماز جمعه كه ملال حاصل مى‌شود ايشان را و نايستند، بعد از آن كه صدوق در علل و عيون اين را ذكر كرده است گفته است كه چنين مى‌گويد مصنف اين كتاب كه اين حديث چنين است و خطبه در جمعه و عيدين بعد از نماز است زيرا كه بمنزله دو ركعت آخر است و اول كسى كه دو خطبه را مقدم داشت عثمان بود چون در بدعتها كرد آن چه كرد يعنى بدعت بسيار كرد مردمان به خطبه نمى‌نشستند و مى‌گفتند كه چه نفع مى‌كند نصايح او و حال آن كه خود اين قسم كارهاى قبيح مى‌كند دو خطبه را مقدم داشت تا مردمان از جهة