لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٢٨٢ - كلام زائد در نماز

و در صحيحه زراره و صحيحه محمد بن مسلم واقع شده است كه هر كه نسيانا سخن گويد در نماز نماز را تمام مى‌كند و بر او چيزى نيست و شيخ حمل كرده است بر آن كه گناه ندارد و اظهر عدم وجوبست و احاديث سجده را حمل بر استحباب مى‌بايد كرد و احوط آنست كه ترك نكند.

(و روى انّ من تكلّم فى صلاته ناسيا كبّر تكبيرات)

و در روايتى وارد شده است بسند قوى از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه در شخصى كه شخصى او را بخواند و او در نماز باشد و فراموش كند و او را جواب دهد چه كند حضرت فرمودند كه نماز را تمام مى‌كند و تكبير بسيار مى‌گويد و اين حديث نيز قرينه عدم وجوب سجده سهو است اگر چه ممكن است كه واجب تخييرى باشد يا هر دو واجب باشد يا احدهما و ديگرى مستحب باشد و ليكن خلاف ظاهر است.

(و من تكلّم فى صلاته متعمّدا فعليه اعادة الصّلاة)

و كسى كه در اثناى نماز عمدا سخن گويد واجبست كه نماز را اعاده كند و بر اين مضمون احاديث صحيحه وارد شده است و خواهد آمد در بحث رعاف و غيره.

(و من انّ فى صلاته فقد تكلّم)

در حديث موثق از حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه منقولست كه فرمودند كه هر كه در نماز ناله كند يا آه بكشد چنانست كه سخن گفته است و مشهور ميان علما اينست كه كلام بد و حرف يا بيشتر مبطل است پس آه و ناله اگر دو حرف يا بيشتر باشد چنانكه در غالب اوقات اقلا سه حرف مى‌باشد مبطل است، و مشهور آنست كه انين آهى است كه در مرض مى‌باشد و آه اعم است و ظاهر اين حديث كراهتست و احوط آنست كه آه نكشد و ناله نكند حتى از جهت آخرت و خوف الهى و جمعى گفته‌اند كه يك حرف مفهم كلام است و ناله و آه و اح اح و تنحنح و امثال اينها