لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٢٧٨ - شك بين سه و چهار

است از محمد بن عيسى از يونس از شخصى كه گفت سؤال كردم از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه از امامى كه پيش نمازى كند چهار كس يا پنج كس را پس دو كس سبحان اللَّه را سه مرتبه بگويند كه دلالت كند بر آن كه امام سه ركعت نماز كرده است و سه كس سبحان اللَّه را چهار مرتبه بلند گويند كه دلالت كند بر آن كه چهار ركعت نماز كرده‌اند و كس اول گويند به اشاره يا به تسبيح كه برخيزيد چون سه ركعت نماز كرده‌ايد و اين سه كس گويند به اشاره يا به تسبيح كه چهار ركعت تمام شده است و پيشنماز با يكى از اين دو طايفه باشد يا هر دو احتمال به نزد او مساوى باشد در اين صورت ايشان را چه مى‌بايد كرد و چه چيز واجبست حضرت صلوات اللَّه عليه قواعد كليّه بيان فرموده‌اند كه اگر جميع مامومين يقين داشته باشند يا گمان بر يك طرف سهو امام اعتبار ندارد و مى‌بايد كه تابع مامومين باشد و هم چنين اگر مامومين شك داشته باشند و اما يقين يا ظن داشته باشد، مامومان بظن و اعتقاد امام عمل مى‌كنند ديگر سهو نيست در سهو، و شك در نماز شام سبب بطلان نماز است اگر شك بماند بعد از تدبّر، و هم چنين سهوى نيست در نماز صبح كه شك در ركعات آن سبب بطلان نماز است، و هم چنين سبب بطلان است شك در دو ركعت اول از هر نمازى چنانكه گذشت.

و در كافى و تهذيب هست كه‌ و لا سهو فى نافلة و شك نيست يعنى ضرر ندارد در نماز سنّت اگر چه دو ركعتى باشد و مخيّر است كه بنا بر كمتر گذارد يا بر بيشتر اگر چه بنا بر كمتر بهتر است، پس اگر مامومان مختلف شوند چنانكه در اين مثال واقع شده است پس بر امام و مامومان احتياط آنست كه نماز را همه اعاده كنند و آن چه يقين است به آن عمل نمايند كه نماز را از سر گيرند و نسخه تهذيب و اكثر نسخ كافى چنين است و بنا بر نسخه كه الاعاده واو داشته‌