لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٤٢٢ - تكميل صفوف

كسى است كه شمشير كشيده باشد و در راه حق سبحانه و تعالى جهاد كند پس ممكن است كه مراد از حديث متن جماعت با عامه باشد يا اعم باشد با آن كه احاديث صحيحه گذشت كه فرقى نيست ميان جماعت واقعى و صورت جماعت با ايشان در ثواب بلكه ظاهر شد كه ثواب اين صورت بيشتر است چون احاديث صحيحه وارد شده است كه نماز در صف اول ايشان مثل نماز در صف اول با رسول اللَّه ٦ است.

[تكميل صفوف‌]

( «و روى الحلبيّ عن ابى عبد اللَّه صلوات اللَّه عليه انّه قال لا ارى بالصّفوف بين الاساطين بأسا و قال أتمّوا صفوفكم اذا رأيتم خللا و لا يضرّك ان تتاخّر ورائك اذا وجدت ضيقا فى الصّفّ الاوّل إلى الصّفّ الّذى خلفك و تمشى منحرفا»)

و به اسانيد صحيحه منقولست از حلبى كه حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه فرمودند كه باك نمى‌دانم صفهاى ميان ستونها را اعم از صفى كه ستونها را قطع كرده باشد و صفى كه در عقب ستونست كه ستون حايل است و هر دو ضرر ندارد چنانكه مشاهد است در مسجد كوفه و بصره كه در زمان حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه به همين عنوان بوده است و مسجد الحرام و مسجد نبى ٦ اگر چه تغيير يافته است ام شكى نيست كه در زمان آن حضرت ستونها بوده است خصوصا مسجد نبى ٦ و در ميان و عقب اين ستونها نماز مى‌كردند مثل حال و حضرت ٦ فرمودند كه تمام كنيد صفهاى خود را هر گاه خللى در آنها بيابيد كه فاصله دارد پيش از نماز، و بعد از آن شروع در نماز كنند و اگر در اثناى نماز خلل به همرسد يا پيشتر ضرر ندارد ترا كه خود را به صف عقب خود رسانى و در ميان فرجه بايستى اگر صف اول تنگ باشد و چون روى به آنجا منحرف خواهى رفت كه پشت بقبله نكنى بانكه پشت پشت بيايى يا از جانبين‌