کشف الغمة ت و شرح زواره‌ای - اربلی، علی بن عیسی - الصفحة ٤٠٤ - برخى مواعظ و كلمات آن حضرت

و اين اقسامند محيط بمفروض از معارف زيرا كه اول آنچه بر بنده واجب است معرفت پروردگار اوست، و چون دانست كه او را معبودى هست دانست كه باو چه صنعت كرده، و چون صنع او را دانست شناخت بآن نعمت او را، پس واجب است بر او شكر آن نعمت، پس چون اراده كرد تاديه شكر آن را واجبست بر او معرفت مراد او تا اطاعت كند او را بسبب فعل او، پس چون واجب گشت طاعت او واجب است بر او معرفت آنچه بيرون ميبرد او را از دين او تا اجتناب نمايد از آن، و تا خالص گرداند از براى پروردگار خود طاعت او را، و شكر انعام او بجاى آورد.

و آن حضرت در توحيد و نفى تشبيه فرموده از براى هشام بن حكم كه: حق سبحانه و تعالى مشابهت ندارد، و هر آنچه واقع است در وهم پس او بخلاف اوست.

و آن حضرت در باب عدل فرمود از براى زراره كه: اى زراره آيا عطا كنم ترا مجملى در قضا و قدر؟ گفت: بلى جان من فداى تو باد، فرمود كه: چون روز قيامت شود و جمع كند حق تعالى در آن روز خلايق را سؤال خواهد كرد از آنچه عهد كرده بسوى ايشان نه آنچه قضا فرموده بر ايشان.

و آن حضرت در حكمت و موعظت فرمود كه: نيست آنكه هر كه نيت كرد چيزى را قادر شد بر او، و نيست آنكه قادر شد چيزى را توفيق يافت بآن، و نه آنكه توفيق يافت بمحل و موضع آن رسيد، پس هر گاه جمع شود نيت و قدرت و توفيق و اصابت پس اينجا تمام ميگردد سعادت.

و آن حضرت فرمود در حث نظر بر دين الهى و معرفت اولياء اللَّه كه: نيكو گردانيد نظر را در