ترجمه خصال شيخ صدوق - جعفري، يعقوب - الصفحة ٢٤٣ - برجها و بيابانها و درياها و عالمها هر كدام دوازده تا هستند
پنجاه ركعت است و كم و زياد نيست؟ فرمود: شب دوازده ساعت است و ميان طلوع فجر و طلوع آفتاب يك ساعت است و روز هم دوازده ساعت است و براى هر ساعتى دو ركعت قرار داده شده است و از غروب آفتاب تا پنهان شدن فرصت آن غسق ناميده مىشود. (منظور از ساعات در اين حديث بخشهاى گوناگون شبانه روز است كه بيست و پنج شده و در پنجاه ركعت نماز، نافله عشا به حساب نيامده است.) ٦٧- حسن بن عبد اللَّه عسكرى از عموى خود نقل مىكند كه ابو اسحاق گفت:
ثعلب براى ما ساعات شب را چنين املا كرد: غسق، فحمه، عشوه، هدأة، جنح، هزيع، فقد، عقر، زلفة، سحرة، بهرة، و ساعات روز را چنين املا كرد: راد، شروق، متوع، ترحّل، دلوك، جنوح، هجير، ظهيرة، اصيل و طفل.
برجها و بيابانها و درياها و عالمها هر كدام دوازده تا هستند
٦٨- ابان بن تغلب مىگويد: نزد امام صادق ٧ بودم كه مردى از اهل يمن وارد شد و سلام كرد و آن حضرت پاسخ سلام داد و فرمود: مرحبا بر تو اى سعد، آن مرد گفت:
مادرم مرا چنين اسم گذاشته ولى كمتر كسى است اين نام مرا بداند، امام فرمود: راست گفتى اى سعد مولى، آن مرد گفت: فدايت گردم، لقب من هم همين است. امام فرمود:
در لقب خيرى نيست، خداوند در كتاب خود مىفرمايد: «و با لقبها به يك ديگر عيبجويى نكنيد، چه بد است نام بد پس از ايمان[١]» اى سعد شغل تو چيست؟
گفت: فدايت گردم من از خاندانى هستم كه در نجوم (ستارهشناسى) كار مىكنيم، نمىگوييم كه در يمن كسى از ما داناتر به نجوم است.
امام فرمود: آيا از تو بپرسم؟ آن مرد يمنى گفت: هر چه مىخواهى از نجوم بپرس كه از روى آگاهى به تو خبر خواهم داد، امام فرمود: روشنايى خورشيد نسبت به روشنايى ماه چند درجه است؟ مرد يمنى گفت: نمىدانم، امام فرمود: راست گفتى، روشنايى ماه نسبت به روشنايى زهره چند درجه است؟ گفت: نمىدانم. امام فرمود:
[١] سوره حجرات، آيه ١١.