فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٨ - شرط چهارم - استطاعت مالى يا استطاعت بذلى
٧٥- اگر كسى بعضى از مايحتاج زندگى خود- مثلًا موتور آب كشى براى مزرعه يا موتور كشت يا ...- را ندارد و مىخواهد با پول نقد يا با فروش چيزى آنها را بخرد، قيمت آنها جزء استطاعت مالى به حساب نمىآيد، و واجب نيست صرف حجّ شود.
٧٦- كسى كه نياز به ازدواج دارد و از نداشتن همسر به حَرَج و مشقّت يا به حرام مىافتد و يا مريض مىشود، اگر شرائط وجوب حجّ را دارا باشد، در صورتى مستطيع مىباشد كه علاوه بر مخارج ازدواج، مخارج حجّ را هم داشته باشد.
٧٧- استطاعت مالى مشروط به مكانى است كه شخص فعلًا در آنجا مىباشد نه محل سكونت او، پس اگر مثلًا شخص ايرانى در مدينه منوّره باشد و هزينهاى را كه از آنجا براى سفر حجّ لازم است دارا باشد، با وجود سائر شرائط، مستطيع است و حجّ بر او واجب مىشود، بلكه اگر مُتسكِّعاً- يعنى بدون زاد و راحله- يا براى تجارت يا براى حاجتى تا قبل از ميقات رفته باشد و از آنجا استطاعت برايش فراهم شود، حجّ بر او واجب مىشود؛ ولى اگر بعد از مُحرم شدن مستطيع شود، حجّ بر او واجب نمىباشد؛ مگر اينكه بعد از انجام عمره و خروج از احرام عمره، انجام حجّ و عمره با شرائط حَجّة الإسلام برايش ممكن باشد، كه در اين صورت حَجّة الإسلام بر او واجب مىباشد.
٧٨- كسى كه شرائط وجوب حجّ را دارد، اگر شأن او مقتضى باشد كه با وسيله خاصى- مثلًا با ماشين سوارى- به حجّ برود، و آن وسيله در دسترس او نباشد و يا در دسترس او باشد ولى سرنشين ديگرى پيدا نشود و خود او نتواند به تنهايى كرايهاش را بدهد، حجّ بر او واجب نيست؛ ولى اگر بتواند كرايهاش را به تنهايى بدهد، مادامى كه پرداخت آن كرايه إجحاف و مضرّ به حال او نباشد، حجّ بر او واجب است.
٧٩- اگر قيمت مايحتاج زندگى در سال استطاعت كسى گران باشد و كرايه وسيله نقليّه زياد باشد، چنانچه آن شخص بتواند گرانى قيمت مايحتاج زندگى خود و زياد بودن كرايه وسيله نقليّه در سال استطاعت را متحمل شود و بپردازد- هرچند قيمت مايحتاج زندگى و كرايه وسيله نقليّه زيادتر از متعارف باشد- مادامى كه إجحاف و مضّر به حال او نباشد، و با فراهم بودن شرائط هشتگانهاى كه در فقره (٤٠) بيان شدند،