٢٦- اگر كسى از اهل مكّه معظّمه به جايى كه بيش از شانزده فرسخ شرعى با مكّه معظّمه فاصله دارد برود و مقيم شود، وظيفه اهالى آنجا- كه انجام حجّ تمتع است- را ندارد؛ مگر اينكه اقامت او در آنجا به قصد توطّن باشد و استطاعت بعد از قصد توطّن برايش حاصل شده باشد، كه در اين صورت حجّ تمتع بر او متعيّن مى‌باشد، هرچند در سال اول اقامت باشد؛ و امّا اگر اقامت او به قصد مجاورت باشد يا استطاعت در مكّه معظّمه براى او حاصل شده باشد، در اين صورت بين وظيفه آفاقى- حجّ تمتع- و وظيفه مكّى- حجّ إفراد يا حجّ قِران- مخيّر مى‌باشد.

٢٧- كسى كه مقيم مكّه معظّمه است ولى وظيفه او حجّ تمتع مى‌باشد- يعنى كسى كه در شهر خودش مستطيع شده است و بعد از تحقق استطاعت مقيم مكّه معظّمه شده است، و يا در مكّه معظّمه قبل از اينكه وظيفه او منقلب به وظيفه اهل مكّه معظّمه شود مستطيع شده است- واجب است در صورت امكان براى احرام عمره تمتع به ميقات شهر خودش برگردد؛ و اگر برگشتن به آن ميقات برايش ممكن نباشد، بايد به أدنى الحلّ- يعنى نزديكترين منطقه خارج از حرم به حرم- رجوع كند؛ ولى در صورت امكان احوط آن است كه به جاهايى رجوع كند كه نزديك به ميقات شهر خودش مى‌باشند.

و اگر نتواند به أدنى الحل برود، بايد در همان مكانى كه هست مُحرم شود؛ ولى احوط آن است كه تا مقدارى كه ممكن است از مكّه معظّمه به طرف أدنى الحلّ خارج شود و در آنجا محرم گردد، و حجّ مستحبى اين فرد نيز داراى همين حكم مى‌باشد.

تبديل حجّ‌ها به يكديگر و تبديل حجّ به عمره مفرده:

٢٨- كسى كه وظيه‌اش انجام حَجَّة الإسلام به صورت تمتّع است، جائز نيست به حجّ إفراد عدول كند؛ مگر اينكه در موارد تنگى وقت و يا ابتلاء به حيض يا نفاس نتواند عمره تمتع را تمام كند و وقوف اختيارى عرفه كه از ظهر روز نهم ذى الحجّة تا غروب آن روز است را درك كند، كه در اين صورت بايد قصد خود را تبديل به قصد حجّ إفراد نمايد و با همان احرام به عرفات برود، و اعمال حجّ إفراد را بجا آورد، و پس از اتمام اعمال حجّ إفراد عمره مفرده را كه در فقره (١٣) بيان شده است انجام دهد، و اگر همين‌