فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤٨ - نتيجه حكمى

و انتقال منافع و دست آوردها فراهم نمى‌شد و هر ملّتى تنها روى منافع و مصالح خود سخن مى‌گفت و از سائر ملّتها غفلت مى‌ورزيد يقيناً ملّتها هلاك مى‌شدند و شهرها ويران مى‌گرديدند و اقتصاد از هم مى‌پاشيد و اخبار و آثار پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله منتشر نمى‌شدند، و شما امروز از آنها اثرى نمى‌ديديد».

پس علاوه بر آثار معنوى و جاذبه‌هاى روحى حجّ، خداوند متعال كعبه معظّمه را كه بيت عتيق است، مأمن انسانها و وسيله قوام مردم نيز قرار داده است، پس در اين محور اجتماعى همگانى كه كنگره بزرگ اسلامى تشكيل مى‌شود، بايد مصالح و منافع همه مسلمين مورد توجه واقع شوند، و قدرتهاى سياسى و اقتصادى و صنعتى و فكرى و فرهنگى با يگديگر تماس بگيرند و در امور مهمّ با يكديگر تفاهم كنند و دست آوردهاى آنها به يكديگر منتقل گردد، و آثار علوم پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و عترت آن حضرت عليهم السلام- قرآن و سنّت- تبيين شوند و همچنان زنده و فروزان به همه مسلمين جهان ابلاغ گردند، و اگر در گوشه‌اى از جهان اسلام حادثه ناگوارى رخ داد، سائر ملل مسلمان در راه علاج و رفع گرفتارى از آن ناحيه كوشش نموده و چاره‌جويى كنند.

نتيجه حكمى:

از مجموع آيات شريفه و رواياتى كه در خصوص اهميت حجّ و نهى از ترك آن وارد شده‌اند- از جمله آنچه بيان شد- دانسته مى‌شود كه حجّ يكى از شعائر اسلامى است و از اركان دين مبين اسلام مى‌باشد، و وجوب آن به حكم آيات شريفه و احاديث اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام و نيز به حكم اجماع مسلمين ثابت است، و در دين مبين اسلام نسبت به انجام آن بسيار تأكيد شده و از ترك و استخفاف آن نهى اكيد شده است.