فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤٧٦ - مشربة و مسجد أم ابراهيم

و ناظر امور باشند ولى آن حضرت نمى‌پذيرفتند و به فعاليت خود ادامه مى‌دادند، و از بين اصحاب آن حضرت صلى الله عليه و آله سلمان فارسى و مقداد بيش از ديگران تلاش مى‌كردند.

اين مسجد از مساجدى است كه از روز اول بر اساس تقوى پايه گذارى شده و به نقل بسيارى از مفسّرين آيه شريفه: «... لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى‌ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ»[١] در شأن اين مسجد نازل شده است، و نسبت به نماز خواندن در آن بسيار تأكيد شده است، و بر حسب روايات وارده رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند: «هر كس در مسجد قبا نماز بخواند ثوابش معادل با ثواب عمره است».

مكان اين مسجد شريف در قسمت شمالى خانه كلثوم بن هِدَم و در سمت مجاور غربى خانه سعد بن خثيمة قرار داشت و ديوارهاى آن با سنگ و خشت برافراشته شده و سقف آن بر سه رديف ستون استوار گرديد، محل محراب پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله قبل از تغيير قبله به طرف ديوار شمالى و به گفته بعضى از مورّخين طول و عرض آن مساوى و ٦٦ ذراع يعنى در حدود ٣٤ متر بوده است، و طول ارتفاع ديوار آن ١٧ ذراع يعنى حدود ٨ متر و طول حيات داخلى آن ٥٠ ذراع يعنى حدود ٢٤ متر و عرض آن ٢٦ ذراع يعنى حدود ١٣ متر بوده است.

بناء اين مسجد در طول تاريخ بارها تعمير شده و گسترش يافته است و به ويژه در دوران سعودى به چندين برابر افزايش يافته است.

مَشرَبة و مسجد أمّ ابراهيم:

مشربة به معناى غرفه و باغچه است، و مشربه امّ ابراهيم محل سكونت ماريه قبطيه همسر رسول خدا صلى الله عليه و آله و مادر ابراهيم فرزند رسول خدا صلى الله عليه و آله و محل تولد آن فرزند گرامى رسول خدا صلى الله عليه و آله بوده است، و در نتيجه يكى از منازل مسكونى حضرت رسول‌

[١] - سوره مباركه توبه/ آيه شريفه ١٠٨.