تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٣٨ - در بيان معنى حديث شريف ١٧١ لا بد من قرين يدفن معك و هو حى و تدفن معه و أنت ميت ، إن كان كريماً أكرمك و إن لئيماً أسلمك و ذلك القرين عملك فأصلحه ما استطعت ١٨٧ صدق رسول الله صلى الله عليه و آله
آيه
روايت
تفسير ابيات
((١٠٧٠)) منفذى دارى به بحر آب گير ننگ دار از آب جستن از غدير
((١٠٧١)) كه الم نشرح نه شرحت هست باز چون شدى تو شرح جوى وكديه ساز
((١٠٧٢)) درنگر در شرح دل در اندرون تا نيايد طعنهء لا تبصرون
آيه « أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ . ووَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ ٩٤ : ١ - ٢ . » (١) ( آيا سينه تو را نگشوديم ، ووبال تو را برطرف نساختيم ) .
« وفِي اَلأَرْضِ آياتٌ لِلْمُوقِنِينَ . وفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلا تُبْصِرُونَ ٥١ : ٢٠ - ٢١ » . (٢) ( ودر روى زمين آياتى براى مردم نايل شده به يقين وجود دارد . وآياتى در نفوس خودتان ، آيا نمى بينيد . ) روايت « لا بد من قرين يدفن معك وهو حى وتدفن معه وانت ميت ، انكان كريما اكرمك وانكان لئيما اسلمك وذلك القرين عملك فاصلحه ما استطعت . » (٣) ( بدون شك وناگزير قرينى با تو دفن خواهد گشت در حالى كه او زنده وتو مردهاى ، اگر آن قرين دمساز كريم باشد تو را در كرامت غوطه ور خواهد ساخت واگر زشت ولئيم باشد ، تو را به كيفر ومجازات الهى تسليم خواهد نمود ، اين قرين عمل تست ، تا بتوانى اصلاحش كن . ) تفسير ابيات به همين سبب بود كه پيامبر ما فرمود : براى آدمى دوست وهمراهى با وفاتر از عمل در اين راه ومسير وجود ندارد . اگر عمل انسانى نيكو باشد يار ابدى او مى گردد واگر عملش ناشايست گردد ، همان عمل در گور مانند مار به دور گردنش پيچد .
(١) سوره الانشراح ، آيهء ١ و ٢ . .
(٢) سوره الذاريات ، آيهء ٢٠ و ٢١ . .
(٣) شرح انقروى ، ج ٥ ، ص ٢٦٠ . .