تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٢١ - تفسير ابيات
در معنى آيهء لقد خلقنا الانسان فى احسن تقويم الى آخرها و آيه و من نعمره ننكسه فى الخلق أ فلا يعقلون
آيه
در معنى آيهء لقد خلقنا الانسان فى احسن تقويم الى آخرها وآيه ومن نعمره ننكسه فى الخلق أ فلا يعقلون
صد چو آدم را ملك ساجد شده هم چو آدم باز معزول آمده
((٩٦٤)) جبرئيلش مى كشاند موكشان كه برو زين خلد وزين جوق خوشان گفت آوخ بعد هستى نيستى گفت جرمت آنكه افزون زيستى
((٩٦٥)) گفت بعد از عز اين اذلال چيست گفت آن دادست واينت داوريست
((٩٦٦)) جبرئيلا سجده مى كردى به جان چون كنون مى رانيم تو از جنان ؟
((٩٦٧)) محله مى پرد ز من در امتحان همچو برگ از شاخ در وقت خزان
((٩٦٨)) آن رخى كه تاب او بُد ماه وار شد به پيرى هم چو پشت سوسمار
((٩٦٩)) وان سر وآن فرق كش شعشع شده وقت پيرى ناخوش واصلع شده
((٩٧٠)) وان قد صف درّ نازان چون سنان گشت در پيرى دو تا هم چون كمان برف گشته موى هم چون پرّ زاغ وز تشنج روى گشته داغ داغ
((٩٧١)) رنگ لاله گشته رنگ زعفران زور شيرش گشته چون زهرهء زنان چشم چون نرگس شده پژمرده اى گرمى اعضا شده افسرده اى
((٩٧٢)) آنكه مردى در بغل كردى به فن مى بگيرندش بغل وقت شدن
((٩٧٣)) اين خود آثار غم وپژمردگى است هر يكى زينها رسول مردگى است
آيه « واَلتِّينِ واَلزَّيْتُونِ . وطُورِ سِينِينَ وهذَا اَلْبَلَدِ اَلأَمِينِ . لَقَدْ خَلَقْنَا اَلإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ . ثُمَّ رَدَدْناه أَسْفَلَ سافِلِينَ . إِلَّا اَلَّذِينَ آمَنُوا وعَمِلُوا اَلصَّالِحاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ ٩٥ : ١ - ٦ . » (١) ( سوگند به انجير وزيتون وطور سينا وبه اين شهر امين ومبارك ( مكه )
(١) سوره التين ، آيهء ١ تا ٦ . .