تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٢ - تفسير ابيات

نتايج تبهكارى آنان بوده است كه آنان مطابق قوانين الهى به صورت گنه كاران بزرگ در آمده‌اند ، « مانند ختم الله على قلوبهم » . ضمنا لام در جملهء ليمكروا به معناى عاقبت است نه علت .
از آن جمله آياتى كه كار خدا را در مقابل مكر پردازان بيان مى كند اين است .
« فَوَقاه الله سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا وحاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ اَلْعَذابِ ٤٠ : ٤٥ » [١] ( خداوند او ( مومن آل فرعون ) را از نتايج ناشايست مكر فرعونيان حفظ كرد وعذاب بدى فرعونيان را احاطه نمود ) .
مطلب ديگرى كه در تفسير آيات مكر مفيد است ، اين است كه مكر در معناى نمودار شدن كارهاى ما فوق شرايط علم وقدرت انسان نيز بكار برده مى شود . مانند :
« وقالَ اَلَّذِينَ اُسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اِسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ اَللَّيْلِ واَلنَّهارِ إِذْ تَأْمُرُونَنا أَنْ نَكْفُرَ بِالله ونَجْعَلَ لَه أَنْداداً ٣٤ : ٣٣ . . . » [٢] ( وقتى كه متكبرين در روز رستاخيز به بىنوايان مى گويند : مگر ما شما را از هدايت جلو گيرى كرديم ، ( بىنوايان به متكبرين مى گويند : بلكه مكر شب وروز شما بود كه امر مى كرديد كه ما به خدا كفر بورزيم وبراى او شركا قرار بدهيم ) به قرينهء اذ تأمروننا مقصود اين است كه بىنوايان تحت سلطه وقدرت متكبرين وبا اشراف وبه دستور واجبار آنان كفر مى ورزيدند . خلاصه مقصود از مكر الهى باز كردن رو پوشهاى فريبندهء تبهكاران مى باشد .
تفسير ابيات هنگامى كه بدىها وناگوارىها پشت سر هم به فرعونيان رو آورد ورود نيل از خون موج مى زد ، فرعون به خود آمد وقامتش خميد وبناى ناله وزارى گذاشت وبه

[١] سوره غافر ، آيهء ٤٥ . .
[٢] سوره سبا ، آيهء ٣٣ . .