تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٤٩ - سؤال كردن شاه از مدعى پيغمبرى كه چه وحى به تو آمده

توضيح
روايت
تفسير ابيات
از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه مقصود نسل پيامبر است .
« وَما كانَ اِسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لأَبِيه إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاه فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَه أَنَّه عَدُوٌّ لِلَّه تَبَرَّأَ مِنْه إِنَّ إِبْراهِيمَ لأَوَّاه حَلِيمٌ ٩ : ١١٤ » [١] ( استغفار ابراهيم در بارهء پدرش نبود مگر به جهت وعده‌اى كه به پدرش داده بود ، وقتى كه به ابراهيم آشكار شد كه پدرش دشمن خداوند است از او بيزارى جست ، به تحقيق ابراهيم بسيار نيايش كننده ودل سوز به مردم وبردبار بود ) توضيح - با نظر به بعضى از اصول طبيعى جاريه در انسانها گفته شده است كه مقصود از آب در آيهء فوق عموى ابراهيم است نه پدر حقيقى او ، وبه جهت نزديكى عمو به فرزند برادر نسبت پدر به عمو اگر چه مجاز است ولى بكار برده مى شود .
روايت « المؤمن اذا احب احب لله واذا ابغض ابغض لله » [٢] ( انسان با ايمان اگر كسى را يا چيزى را دوست بدارد براى خدا دوست مى دارد واگر كسى را يا چيزى را دشمن بدارد ، براى خدا دشمن مى دارد . ) تفسير ابيات پادشاه از آن مدعى مى پرسد كه چه وحى بر تو نازل شده است يا اصلًا كسى كه پيامبر است چه كارى دارد ؟ در سخن پيامبر بجز اين كه اين كار را بكن يا مكن چه سود ديگرى براى مردم هست ؟ كمر به خدمت او بستن ودمساز وپيرو بودن به او چه سودى مى بخشد ؟ آن مدعى پيامبرى مى گويد .
اى پادشاه تو خود بگو كه كدام سودى است كه در صحبت با پيامبر نصيب مردم نمى شود وكدام اقبال است كه به سبب آن رو نمى نمايد ؟

[١] سوره التوبه ، آيهء ١١٤ . .
[٢] شرح انقروى ، ج ٥ ، ص ٣٠٣ . .