تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٠٧ - سبب عداوت عام و بىگانه زيستن ايشان با اوليا كه به حقشان مى خوانند و به آب حيات ابدى مى كشانند

انسان غير متعهد درخت بىريشه است و انسانى كه پاى بند تعهد فاسد است ، درختى است كه ريشه اش پوسيده است . ادامه تعهد و بارورى آن به هشيارى و تلاش دايمى نيازمند است
تعريف تعهد


((١١٦٦)) چون درخت است آدمى وبيخ عهد بيخ را تيمار مى بايد به جهد
((١١٦٧)) عهد فاسد بيخ پوشيده بود وز ثمار لطف ببريده بود
((١١٦٨)) شاخ وبرگ نخل اگر چه سبز بود با فساد بيخ سبزى نيست سود
انسان غير متعهد درخت بىريشه است وانسانى كه پاى بند تعهد فاسد است ، درختى است كه ريشه اش پوسيده است . ادامه تعهد وبارورى آن به هشيارى وتلاش دايمى نيازمند است براى توضيح موضوع تعهد مجبوريم نخست به تعريف اجمالى تعهد بپردازيم ويك مقايسه توضيحى نه كامل وهمه جانبه ميان تعهد الهى وتعهدى قرار دادى انجام بدهيم :
تعريف تعهد از آن جهت كه شناختن ماهيت تمام پديده هاى زندگى انسانى به معناى منطقىاش ( حد تام ) امكان ناپذير وحد اقل بسيار دشوار است ، لذا ما مجبوريم كه خود پديده تعهد را با واحدهاى روشنترى مورد بررسى قرار بدهيم . بايد گفت :
تعهد يك پديدهء روانيست كه در آن ، شخصيت انسانى از نظر اخلاقى وحقوقى در گروگان مورد التزام گذاشته مى شود .
اين حالت روانى دو مرحله پيش ودو نتيجه پس از آن دارد . دو مرحله پيش از تعهد عبارتند از :
يك - احساس مفيد بودن يا بر طرف ساختن آسيبى كه با انجام تعهد عملى مى گردد .
دو - اراده وتصميم به خود پديدهء روانى مزبور كه معمولا آن را به عنوان تعهد تلقى مى كنند .