هيكل زهره مثلث در جوف او مربع بود و هيكل عطارد مثلثى بود كه در جوف او مربع مستطيل است و هيكل قمر مثمن بود شهاب الدين تحت عنوان همين كلمه رساله دارد بنام هياكل النور اين كلمه در اصل به معنى معابد مهم و مشاهد مشرفه مقدسه بوده است.

هَياكِلُ الأَعْيان‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد موجودات خارجى و ماهيات‌اند. (مشاعر ٥٦).

هَياكِلُ القُربات‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد ابدان انسانى است كه وسيله تقرب نفوس بروحانيات است. (از مجموعه دوم مصنفات ص ٢٤٥).

هَيْئَت‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از هيئت در كلمات شيخ اشراق همان عرض است در كلمات فلاسفه مشاء «كل شى‌ء له وجود فى خارجى الذهن فاما ان يكون حالا فى غيره شايعا فيه بالكلية و نسميه الهية أو ليس حالا فى غيره على سبيل الشيوع بالكليه و نسميه جوهرا» (مجموعه دوم مصنفات ص ٦١).

ناصر خسرو گويد: اما هيئت آنست كه اشخاص بدان از يكديگر جدا شوند خاصه اندر مردم با آنكه بصورت همه يكى‌اند. (از جامع الحكمتين ص ٨١) و بهر حال اين كلمه در فلسفه اشراق به معنى عرض بكار رفته است و هم به معنى اشكال و صور عرض. و هم به معنى انوار عرضى و تركيبات آن بدين صورت است.

هيأت برازخ، هيات جوهريه، هيات عقليه، هيأت فلكيه، هيات قاره، هيات مظلمه، هيات منتجه، هيات نورانى، هيات روحانى، هيات ظلمانى، هيات نباتى. (از شرح حكمة الاشراق ص ٢٨٨)

هَيْئتِ ظُلْمانيَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد اعراض جسمانى است كه مقولات نه‌گانه عرضى باشد «الهيئة الظلمانية و هى- المقولات التسع العرضية ما خلا النور العارضى» (از مجموعه دوم مصنفات ص ١٠٧ و ش ص ٢٨٥).

هَيْئَتِ ظُلْمانيَّه جِسمانيَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد اعراض جسمانيه‌اند. رجوع به هيئت ظلمانيه و (مجموعه دوم مصنفات ص ١٧٥) شود.

هَيْئَتِ نوريَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد انوار عرضيه است (از مجموعه دوم مصنفات ص ١٢٣).

هَيْبَت‌

- (اصطلاح عرفانى) هيبت عبارت از مشاهده جلال خدا در قلب است چون خدا بشاهد جلال بدل بنده تجلى كند نصيب دل هيبت بود و هيبت درجه عارفانست.

ابو عمرو دمشقى گويد «اذا ضيعت الارواح اثر على الهياكل انوار الموافقات» (طبقات ص ٢٧٩).

كاشانى گويد هيبت عبارت است از انطواى باطن بمطالعه كمال جمال محبوب و منشأ انس و هيبت يا جمال و جلال صفات بود يا جمال و جلال ذات كه مشرب روح است چنانكه قسم اول مشروب قلب است (از مصباح الهدايه ص ٢٢١).

هيبت و انس فوق قبض و بسطاند چنانكه قبض فوق رتبت خوف است و بسط فوق منزلت رجا است، هيبت اعلى از قبض است و انس اتم از بسط است و حق هيبت غيبت است و هر هائبى غايب است و هائبون متفاوتند در هيبت بر حسب تباين آنها در غيبت، مقتضى هيبت بيخودى و مقتضى‌