معارضه است بر دوام وقت باين معنى كه يقين را دو شرط است يكى زوال معارضه و ديگرى دوام وقت اما زوال معارضه اين است كه چون يقين حاصل شود بنده را بر حق اعتراضى باقى نماند نه بسئوال عطا و نه برد بلا و اما دوام وقت باين معنى است كه چون يقين او قوى گشت هيچ گاه تزلزلى براى او حاصل نگردد.

ذو النون گويد: آنچه را چشم سر بيند علم خوانند و آنچه را دل بيند يقين خوانند.

بعضى گويند: يقين عبارت از چشم دل است.

(رجوع شود به عين اليقين و حق اليقين و علم و شرح تعرف ج ٢ ص ١٣٨- شرح منازل ص ١١٥).

و گفته‌اند «اليقين كله ترك الشكوى عند ما يضاد مرادك و الثقة بالله».

(طبقات ص ٤٢٩) وراق گويد «اليقين ثمرة التوحيد فمن صفا فى التوحيد، صفا له اليقين» (طبقات ص ٣٠٠) و باز گويد «اليقين نور يستضي‌ء به العبد فى احواله» و باز گويد «العبد لا يستحق اليقين حتى يقطع كل سبب بينه و بين العرش الى الثرى».

(طبقات ص ٢٢٧).

و گفته‌اند «اليقين تحقق الاسرار باحكام المغيبات» (طبقات ص ٤٦٥) رودبارى گويد «انفع اليقين ما اعظم الحق فى عينك و صغر ما دونه عندك و اثبت الخوف و الرجاء فى قلبك» (طبقات ص ٣٥٩).

و گفته‌اند «اليقين نور يجعله الله فى قلب العبد حتى يشاهد به امور آخرته و يخرق بقوته كل حجاب بينه و بين ما فى الآخرة حتى يطالع تلك الامور كالمشاهدة» (طبقات ص ١٢٨).

يَقينِ تامّ‌

- (اصطلاح فلسفى) اعتقاد مطابق با واقع است رجوع بيقين شود.

يقينيات‌

- (اصطلاح منطقى) قضايائى كه بواسطه آنها تصديق يقينى حاصل ميشود يقينات گويند و آنها يا ضرورى ميباشند و يا نظرى و ضروريات شش قسم‌اند:

١- اوليات ٢- مشاهدات ٣- حدسيات ٤- مجربات ٥- متواترات ٦- فطريات (از كشاف ص ١٥٤٧).

يكشنبه نو

- (اصطلاح گاه‌شمارى) نخستين يكشنبه بود كه مسيحيان روزه بگشايند و لباسهاى نو بپوشند.

(از التفهيم ص ٢٥٠).

يَم‌

- (اصطلاح ذوقى) يعنى دريا.

كنايت از درياى هستى است و فيوضات و رحمت واسعه حق است.

مولانا گويد:

گفتگو آخر رسيد و عمر هم‌

مژده كآمد وقت كز من وارهم‌

در جهان جان كنم جولان همى‌

بگذرم زين غم درآيم در يمى‌