فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٢٠٥٤ - ن
رسيد، پسر خود را وصيت كرد كه از آن درخت خرما كه از بهشت آورده بودند.
دو شاخ با وى دفن كنند. و اين سنتى شد در ميان فرزندان آدم، گاهى مدروس شده و گاهى تازه گشتى.
و روايت كردهاند كه رسول ص بدو گور بگذشت و گفت: «ايشان را عذاب ميكنند، و عذاب ايشان از براى گناه كبيره نيست، از آنست كه كسى از ايشان سخن- چين بود، و ديگرى از بول استبرا نكردى».
آنگه شاخى بخواست و آن را بدو نيم كرد، و هر يكى را از آن بر سر گورى از آن دو گور فرو برد، و گفت: «مادام تا اين هر دو شاخ تر باشد، ايشان را عذاب نكنند».
ازينجا سنت شد شاخ تر در كفن پيچيدن.
و اما نماز كردن بر مرده، و آنچه واجب است پنج تكبير است: نيت كند، و تكبير افتتاح بگويد آنگه شهادتين، و تكبير كند آنگه بر پيغمبر و بر آلش صلوات دهد، و تكبير گويد آنكه دعا كند مؤمنان را، و تكبير گويد آنگه دعا كند ميت را، و تكبير گويد آنگه سه بار بگويد: «عفوك، عفوك»، و از نماز بيرون آيد بىسلام.
و دليل بر آن كه تكبير پنج است آنست كه هر كه پنج تكبير گفت چهار گفته باشد، و اما آن كس كه چهار گفته باشد. پنج نگفته باشد، پس احتياط در پنج تكبير گفتن باشد، چون خلاف است در آنكه تكبير پنج است يا چهار است. و روايت كردهاند از رسول ص كه وى پنج تكبير گفته است.
و معارضه اين نشود آنچه روايت كردهاند كه وى ص چهار تكبير گفته است، زيرا كه احتمال آن دارد كه پنج گفته باشد، اما پنج را راوى نشنيده باشد. و چون درين نماز ركوع و سجود نيست باتفاق، اگر سلام نباشد انكار نتوان كردن. و اين نماز در حقيقت دعاست، و در دعا ركوع و سجود و قرائت و تسليم نباشد. و طهارت نيز شرط نبود. ازين سبب بنزد اين طائفه، درين نماز قرائت و سلام نيست، چنانكه ركوع و سجود نيست. و طهارت شرط نيست، اگر چه مستحب است كه با طهارت اين نماز كند.
اگر مرده مردى باشد امام در برابر ميان وى بايستد، و اگر زنى باشد برابر سينه وى بايستد.
و سنت است كه دست به تكبير برندارد مگر تكبير اولين را. و پاى از كفش بيرون كند، و از جاى فراتر نشود تا كه جنازه برگيرند.
و اگر جنازه مردى و زنى و كودكى جمع شوند، مرد را در پيش امام بنهند، آنگه زن را، آنگه كودك را.
و بر كودك نماز واجب نباشد چون سالش به شش نرسيده باشد.
دليل برين آنست كه نماز مرده حكمى است شرعى، محتاج دليل شرعى باشد. و در شرع نيست آنچه دليل باشد برين، و اصل برائت ذمت است، مشغول بواجبى جز بدليل نگردد.
و كسى را كه دفن كرده باشند، و يك شبانهروز گذشته؛ باشد روا نباشد بروى نماز كردن، دليلش همان است كه گفته شد.
اما دفن كردن واجب آنست كه وى را بر جانب راست نهند، روى بقبله آورده.