پسرش شاپور پس از وى نيز همين رويه را دنبال نمود و سرانجام از تمام كتب علمى موجود نسخه‌بردارى كردند و سس بپارسى ترجمه نمودند و پس از او كسرى انوشيروان همين كار را دنبال كرد.

و از قول «ابو معشر» در كتاب «اختلاف- الزيجات» نقل كنند كه پادشاهان ايران بى‌اندازه بنگهدارى علوم و تمدن بر روى زمين علاقه‌مند بودند و براى محفوظ ماندن آن از گزند و آسيب زمانه گنجينه كتب را از سخت‌ترين چيزها تهيه كردند كه تاب مقاومت هر گونه اتفاقى را داشته باشد.

در ايران قديم از دار العلم ديگرى واقع در ايالت ارجان نام برده شده است كه آن مركزيت خاص براى تحقيقات علمى اعم از طبى و نجومى و منطقى بوده است كه آن هم بروش مدرسه اسكندريه بوده است.

بجز مدارس نامبرده در جنوب ايران مانند بلخ و سغد و فرغانه مراكز علمى وجود داشته است اين مراكز از زمان اسكندر سنن و تاليد يونانى را فراگرفتند و باصول علمى يونانى آشنائى حاصل كردند و از اين نواحى نيز علوم يونانى بعالم اسلام و خلافت بغداد انتقال يافت.

و بدين ترتيب ايرانيان از دو ناحيه مهم بفرهنگ و تمدن يونان و هند و ساير ملل متمدن آشنا شدند و با فرهنگ و تمدن درخشان خود درآميختند و بزرگانى همچون ابن مقفع و بنى موسى و برامكه تربيت شدند كه بعدها منشأ مهم تحولات علمى و فرهنگى در جهان اسلام و عرب گرديدند.

وضع علوم منطقى در ايران از صدر اسلام تا قرن دوم و سوم هجرى‌

بعد از ظهور اسلام و فتوحات اسلامى مدرسه النصيبين و جندى شاپور همچنان رونق داشت و در دست ايرانيان و دانشمندان ايران بود كه پس از بناى بغداد و مركز خلافت از دانشمندان موجود و مدرسان اين مدارس در نقل علوم يونان و شرح و تفسير كتب علمى استفاده شد.

ابن مقفع: از جمله دانشمندان بزرگ ايرانى كه در نقل و ترجمه و نشر علوم فلسفى يونان بويژه منطق خدمات ارزنده انجام داد عبد الله ابن مقفع ابن مبارك (روز به پسر دادبه) است، كنيه اين دانشمند قبل از آنكه بدين اسلام درآيد «ابو عمرو» بود و سپس «بابو محمد» تبديل شد. وى از نويسندگان و دانشمندان و منطقيان قرن دوم هجرى است كه دو زبان پهلوى و عربى را قطعا نيك ميدانسته است و حتى بعضى گويند بزبان يونانى نيز آشنا بوده است.

بوسيله اين دانشمند قسمتى از كتب فلسفى و منطقى ارسطو بزبان عربى نقل شد و حتى بعضى وى را اولين ناقل علوم يونانى بزبان عربى ميدانند.

ابن مقفع از مردم فيروزآباد فارس است وى آنچه توانست از كتب علمى ايران را از زبان پهلوى بزبان عربى نقل داد و گويند مقصود وى اين بود كه مسلمين غير ايرانى را بشوكت و عظمت علمى ايران آگاه كندو ايرانيان را هم بياد جلال و شكوه نياكان و مدنيت خود بيندازد.

وى اولين كسى است كه فن استدلال‌