گويند ابن مقفع ابتدا كتاب ايساغوجى فرفوريوس را در زمان خليفه عباسى منصور بعربى برگردانيد و سپس كتاب قاطيقورياس و بارى ارمينياس و آنالوطيقا را ترجمه كرد.

بغداد و جندى شاپور در سال ١٤٦ شهر بغداد با اشارت امراء و بزرگان ايران بنا شد و متدرجا مركز معارف و علوم روز گرديد و در اثر نزديكى آن با مدرسه جندى شاپور و مواجبهاى گزافى كه از طرف مركز خلافت و با صوابديد وزراى ايرانى جهت ترويج و علوم و تشويق علماء معين شد بسيارى از مدرسان مدرسه جندى شاپور كه اغلب مسيحى نسطورى بودند در بغداد گرد آمدند و در اين راه جعفر برمكى وزير دانشمند ايرانى جهد وافر مبذول داشت و بدين طريق علوم يونانى از راه جندى شاپور و ادسا و نصيبين به بغداد و حوزه‌هاى علمى آن راه يافت.

شهر بغداد با اشارت خالد بن برمك بنا شد.

برمكيان خود مردمى دانشمند و اهل علم بودند زيرا همان طور كه اشارت رفت در آن زمان و مدتها قبل علوم و فنون يونانى در شهر مرو رواج داشت و برمكيان كه خود از اهل آن سامان بودند بدين فنون آشنائى كامل داشتند.

عصر هارون: بزرگترين عصر اسلام در نقل علوم يونانى عصر هارون و مأمون است در سال ١٧٠ هارون الرشيد بخلافت بغداد رسيد و مسأله نقل و ترجمه علوم يونانى جنبه جدى‌ترى بخود گرفت و با شدت زيادترى دنبال شد و دانشمندان از دو نقطه ايران يعنى مرو و جندى شاپور بدانجا روى آوردند و بيت الحكمة معروف زير نظر دانشمندان ايرانى تأسيس گرديد بيت الحكمة: از اين تاريخ ببعد بيت الحكمة مركز تجمع علما و دانشمندان گرديد و تنها مرجع نقل و ترجمه علوم طبى و رياضى و نجومى و فلسفى و منطق شد.

بواسطه راه يافتن منطق و علوم فلسفى در ميان مسلمين ناچار جدالهاى منطقى در علوم اسلامى از تفسير و فقه و ساير فنون مذهبى ديگر راه يافت و بدين جهت مسلمين احساس كردند كه براى رد شبهات و ايراداتى كه بواسطه جدال و برهانهاى منطقى در دين راه يافته بايد چاره‌اى انديشيد ابتداء خود به دنبال اين علوم يعنى منطق و رياضيات و ساير شعب رفتند و جهت حل مشكلات و ايرادات بدان علوم آشنائى حاصل كردند و شايد اين خود يكى از دلائل قوى باشد كه مسلمين را وادار به نقل و ترجمه علوم و فنون رياضى و منطقى كرد و اين كار بعد از فوت هارون الرشيد همچنان دنبال شد و از ثمرات اين جدالها پديد آمدن علمى ديگر است به نام «علم كلام كه بعدا از آن بحث خواهد شد.

يكى از مترجمين منطق در اين عصر «حنين بن اسحاق» مسيحى معروف و اهل‌