در عرفان انديشه و در اصطلاح فكر و انديشه كردن در آيات خدا است كه از و معرفت زايد و ذكر كردن در نعم خداست كه ازو محبت زايد و فكر كردن در وعده‌هاى- خداست كه ازو رغبت زايد در طاعت و فكر در وعيد و عقاب خداست كه از آن ترس از مخالفت زايد.

(طبقات ص ٢٨).

فَكَّه‌

- (هيئت و نجوم) فكه را اكليل شمالى هم نامند و يكى از صور كواكب شمالى بود واقع بين عواء و جاثى و آن را قصعه هم نامند يا قصعة المساكين و قصعة الصعاليك و بفارسى كاسه درويشان گويند و از ستارگان آن بود نير الفكه نام اين صورت يا ستاره در ادبيات بسيار آمده است و در سنت‌هاى شرقى انعكاس دارد

فَلسَفَه‌

- (اصطلاح فلسفى) كلمه فلسفه يونانى الاصل و مشتق از فيلا سوفيا يعنى محب حكمت است.

اخوان الصفا گويند: ابتداء فلسفه دوست داشتن دانشها بود و وسط آن شناخت حقايق موجودات بود بر حسب قدرت انسانها و پايان آن عمل به گفتار بود يعنى عمل موافق با علم در جهت كمال ممكن.

(از رسائل اخوان رساله اول ص ٢٣ رجوع شود به طبقه بندى علوم و ملل و نحل شهرستانى ص ١٥٥) ه- فلسفه عبارت از وسيله‌ايست براى آنكه انسان را عالم عقلى مشابه با عالم وجود عينى گرداند.

افلاطون گويد: فيلسوف كسى است كه هدف او رسيدن بمعرفت امور ازلى يا معرفت حقايق اشياء باشد.

رواقيان غايت فلسفه را حيات عملى مى‌دانستند.

در آغاز امر فلاسفه و متفكران يونانى توجه و نظر خود را به فكر كردن در اطراف جهان محسوس و ماده و ماديات معطوف كرده‌اند و همواره سعى نموده‌اند كه حقايق عالم را از آن راه توجيه و تفسير نمايند.

صدر الدين گويد: پايه‌گذاران فلسفه طالس ملطى و بعد انكساكورس و انباذقلس و فيثاغورس و سقراط و افلاطون هستند كه خميره فلسفه بدست آنها درست شده است.

اخوان الصفا گويند علوم فلسفى بر چهار قسم‌اند ١- رياضيات ٢- منطقيات ٣- طبيعيات ٤- الهيات. و گويند غرض فلاسفه از علوم رياضى سلوك بطرف علوم طبيعى و نيل و ترقى بعلوم الهى است كه نهايت غرض حكمت است (اخوان ج ١ ص ٤٧، ٢٣- رجوع شود بدستور ج ٣ ص ٣٦، ٤٣- اسفار ج ٢ ص ١٠٢، ١٨٤- تفسير ص ١٦٠)

فلسفه اولى‌

- (اصطلاح فلسفى) فلسفه الهى و فلسفه اعلى را فلسفه اولى‌