خواجه طوسى گويد: كيف هر هيأتى را خوانند كه موضوع را بسبب او تقديرى لازم نيايد و در تصور آن هيأت احتياج نيفتد بتصور نسبتى غير آن هيأت (اساس الاقتباس ص ٤٢).

ارسطو گويد: هيأتى كه بدانها از اشخاص سؤال شود «كيف هى» كيفيت گويند.

(از مقولات ص ٧١- ٧٢).

اخوان الصفا آرند: كيفيت بر دو نوع است جسمانى و روحانى جسمانى چيزى است كه بحواس دريافته ميشود و روحانى بواسطه عقول شناخته ميشود.

(اخوان ج ١ ص ٢٢٧ و رجوع شود به اساس الاقتباس ص ٤٤- اسفار ج ٢ ص ١٩، ٢٠ و ٢١، ٥٤- ج ١ ص ٢١٥- شفا ج ٢ ص ٤٥١، ٥٥٨ ج ١ ص ٢٠٩، ٢٩٧، ٢١٣، ٢٣٣، ٤٤٢ و تفسير ص ٢٨٧).

كَيفيّاتِ رَوحانى‌

- (اصطلاح فلسفى و عرفانى) اين اصطلاح را اخوان الصفا بكار برده‌اند و منظور علوم و اخلاقيات و صفات ممدوحه و فضائل اخلاقى است.

(از اخوان رساله دهم آراء و عقايد ص ٣٢٧).

كَىْ‌

- (اصطلاح ادبى) كلمه كى در زبان و قواعد عرب بر سه وجه است ١- اختصار كيف ٢- بمنزله لام تعليل در معنى و عمل و آن داخل بر ما استفهاميه شود مانند «كيما يضر و ينفع» ٣- و بمنزله آن مانند «كما يضر و ينفع» ٣- و بمنزله آن مصدريه. در معنى و عمل مانند (لكيلا- تأسوا) و (جئتك كى تكرمنى) (از مغنى ص ٩٤)

كَيْلى‌

- (اصطلاح فقهى) آنچه قابل كيل باشد. در مقابل موزون و عدى‌

الكَيُومَرْثيَّة

- (اصطلاح كلامى) اصحاب كيومرث را گويند و معتقد به دو اصل يزدان و اهرمن مى‌باشند و گويند كه يزدان قديم و ازلى است و اهرمن محدث و مخلوق است و نيز معتقدند كه يزدان فكر كرد كه اگر منازعى براى من باشد چه اتفاقى مى‌افتد و از اين رهگذر اهريمن حاصل آمد كه ظلمت و ضرر و فساد ست و يزدان را مخالفت كرد و لشكريان نور و ظلمت در هم افتادند و بجنگ اندر شدند ...

(از ملل و نحل شهرستانى ص ١١٣- ١١٤)

كِيمياىِ قَناعت‌

- (اصطلاح عرفانى) قناعت بموجود و ترك ميل را گويند.

كِيمياىِ خَواصّ‌

- (اصطلاح عرفانى) خالص كردن قلب است از دنيا.

كِيمياىِ سَعادَت‌

- (اصطلاح عرفانى) تهذيب نفس است بواسطه اجتناب از رذائل و تزكيه آن از آنها و تخليه نفس بفضائل.

(از دستور العلماء ج ٣ ص ١٥٥)

بگذر ز كدورت و صفا جو

و آن پاكى نفس را ز ما جو