فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٢٠٩٣ - و

(دستور ج ٣ ص ٤٣٤) شود.

واحِدِ بِالمَوضُوع‌

- رجوع بواحد شود.

واحِدِ بِالنِّسْبَة

- رجوع بواحد شود.

واحد بالنوع‌

- رجوع بواحد و (اسفار ج ٤ ص ١٣- دستور ج ٣ ص ٤٣٤) شود.

الواحِدُ لا يَصْدُرُ عَنْهُ إلّا الواحِد

- رجوع به قاعده الواحد ... و ربط حادث بقديم و (اسفار ج ٤ ص ٥١ و شرح منظومه ص ٢٢٨) شود.

واحِدِ مِنْ جَميعِ الجَهات‌

- (اصطلاح فلسفى) منظور ذات حق است.

واحد از تمام وجوه عبارت از امرى بود كه به هيچ وجه قابل انقسام نبود نه باجزاء كمى و نه باجزاء حدى و نه بسان انقسام كلى به جزئيات خود و لكن واحد از يك جهت عبارت از امرى بود كه از همان جهت قابل انقسام نبود، اين معنى را نگه‌دار و به عقل خود بسيار و از تجوزات و مجازاتى كه آيد بمانند گفتار ما كه گوئيم «زيد و عمرو واحدند در انسانيت كه بدين معنى بود كه آن دو را زيد و عمرو را صورتى بود در عقل كه نسبت هر دو بدان صورت يكسان‌اند رها كن اين آن چيزى بود كه ما بخواستيم كه در اين فصل بياوريم و با ايراد آن بخش اول اين كتاب پايان يافت و بر نور الانوار حمد بى‌پايان باد.» (رجوع شود به شرح حكمة الاشراق ص ٢٨٠).

وادِى أَيْمَن‌

- (اصطلاح ذوقى) وادى ايمن عبارت از طريق تصفيه دل است كه تجلى الهى را قابل است.

(شرح گلشن راز ص ٥٧- كشاف ص ١٥٢٤) و گفته‌اند: مراد از وادى ايمن وحدت مطلق است كه آنجا بجز نداى‌ «إِنَّا لِلَّهِ» نيست، كه آنجا غير را راه نيست.

در آدر وادى ايمن زمانى شنو «إِنِّي أَنَا اللَّهُ» بى‌گمانى و آن وادى مقدس است كه فرمودند «إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً» حافظ گويد: