فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٢٠٣١ - ن

نمايد- و قاعده اختيار اهون الشرين و همچنين قاعده اذا تعارض مفسدتان روعى اعظمها ضررا بارتكاب اخفهما.

همه اينها ناظر است باين كه در مقام تعارض دو ضرر و لزوم تحمل يكى از آنها بايد رعايت الاخف فالاخف و الاهون فالاهون را نمود.

چنانكه قضيه سفينه و مساكين در قرآن مجيد أَمَّا السَّفِينَةُ فَكانَتْ لِمَساكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ اشاره باين امر است.

بهر حال در جائى كه تعارض بين ضرر خصوصى و ضرر عمومى باشد بايد ضرر عمومى را رعايت نمود مثلا اگر در خانه شخصى درختى باشد كه شاخه‌هاى آن به شارع امتداد يافته و مضرر بعابرين باشد قطع شاخه‌ها اگر چه با ثمر و بر، ضرر مالك باشد جائز است زيرا اين ضرر خاص است و در مقابل ضرر عام بايد آن را تحمل نمود.

و همچنين است ديوار متمايل بانهدام كه خراب كردن آن برعايت عابرين و دفع ضرر عمومى لازم است.

و بالجمله تقديم ضررى بر ضرر ديگر موقوف است باين كه جهت رجحانى در آن موجود باشد و در غير اين صورت نبايد ضرر شخصى بضرر شخص ديگر دفع شود.

و از فروع اين قاعده است عدم جواز رد معيب سابق بعد از حدوث عيب ديگرى در آن نزد مشترى زيرا رعايت مشترى ترجيحى بر رعايت بايع نخواهد داشت.

(كليات حقوق ص ٥، ٦)

نَفْىِ غَرَر

- (اصطلاح فقهى) نفى مقابل ايجابست و در شرع بيع غررى است و بطور كلى غرر حرام است كه فرمودند

«نهى رسول الله عن بيع الغرر»

(از عوائد الايام ص ٢٨).

نَفْىِ عُسر و حَرَج‌

- (اصطلاح فقهى) و در حديث است كه‌

«ان الله لا يرضى للعباد بالعسر و الحرج»

يعنى قوانين و احكامى كه موجب عسر و حرج باشد در اسلام وضع نشده است رجوع به قاعده عسر و حرج شود.

نِقاب‌

- (اصطلاح ذوقى) نقاب حجاب ميان محبوب و محب را گويند.

گنج فقير گويد: