چنانچه راوى در موقع نقل حديث اسامى يكايك رواة را كه واسطه بين او و معصوم هستند به تفصيل ذكر نموده و آنها را بمعصوم منتهى سازد، در اين صورت آن حديث را حديث مسند گويند و اگر تمام يا بعضى از واسطه‌ها را حذف نمايد آن را حديث مرسل نامند.

١- حديث مسند مانند اينكه راوى بگويد: حدثنى ابو بصير المرادى عن محمد بن مسلم عن يزيد بن معاوية العجلى عن زرارة بن اعين عن الصادق عليه السلام قال كذا ...

٢- حديث مرسل مانند اينكه راوى بگويد: روى عن الصادق (ع) كذا ...

و يا اينكه بگويد: حدثنى ابو بصير المرادى ... عن الصادق عليه السلام قال كذا ...

(اصول ارشاد ص ٢١٥)

مَسيراتِ كَواكِب‌

- (اصطلاح هيوى) و منظور مدت يك دور كوكبست و مدت مكث در هر برجى است و منظور از دور كوكب جدا شدن آن بود از نقطه معينى از فلك البروج و بازگشتن بهمان نقطه، البته بيان شده است كه مدت دور كواكب متفاوت است بجز آفتاب كه يك دور كامل آن يك سال مدت دارد و هر برجى را در سى روز طى ميكند و ماه يك دور را در ٢٨ روز طى ميكند و بطور دقيق ٢٨ روز و يك سوم.

و زحل تقريبا ٣٠ سال يك دور را تمام ميكند كه هر برجى را تقريبا دو سال و مشترى يك دور را در ١٢ سال و مريخ در يك سال و دو ماه و نيم و بقيه سيارات تقريبا هر دورى را در يك سال و لكن زهره برجى را در ٢٧ روز تمام ميكند و عطارد در شانزده روز و كواكب ثابته هر دورى را تقريبا در ٢٤ هزار سال.

(از بيست باب ملا مظفر)

مَشّاؤن‌

- (اصطلاح فلسفى) پيروان حكمت مشاء را گويند: توصل و نيل به مطالب و مسائل عقلى و نظرى يا از راه فكر است طريقه متكلمان و مشائيان است و يا بطريق رياضت و آن طريقه صوفيان و اشراقيان است (دستور العلماء ج ٣ ص ٣٦٥).

مَشارِقِ ثَلاث‌

- (اصطلاح هيئت) عبارت‌اند از مشرق اعتدال و مشرق صيف و مشرق شتاء و مقابل آن مغارب ثلث است.

(شفا ج ١ ص ٢٦٩)

مَشارِقُ الفَتْح‌

- (اصطلاح عرفانى) و عبارت از تجليات اسمائيه است و مفاتيح اسرار غيب است. رجوع بفرهنگ مصطلحات عرفا شود.

مَشارِقَه‌

- حكمت مشارقه حكمت اشراق فارسيان است كه مبتنى بر ذوق و كشف است نه بحث و بافت (مجموعه دوم مصنفات ص ٢٩٨) رجوع به حكمت ذوقى و تأله شود.

مَشارِقِ شَمْسِ حَقيقت‌

- (اصطلاح عرفانى) مشارق شمس حقيقت عبارت از تجليات‌