فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٧٥٩ - خصوصيات رئيس مدينه كَرامت و مراتب رياستهاى آن

دم و بلغم رياح اربع. صبا، دبور و ...

جهات اربع. مشرق، مغرب، شمال و جنوب.

اوتاد اربعه. طالع، غارب، عاشر و رابع. ازمان اربعه كه فصول اربعه است.

ايام اربعه عمر صبا، شباب، كهولت شيخوخة.

(رجوع ٣ شود به رساله پنجم از رسائل اخوان ص ١٧٣)

مَرْتَبتِ احَديَّت‌

- (اصطلاح عرفانى) وجود اگر بشرط لا لحاظ شود مرتبت احديت نامند كه تمام اسماء و صفات مستهلك در آن ميباشند كه مرتبت جمع- الجمع و حقيقة الحقائق و عماهم ناميده‌اند و در آن مرتبت نه صفتى است و نه موصوف.

(شرح قيصرى ص ١٠- ١١ و كشاف ص ٥٢٩)

مَرْتَبتِ اسمِ باطِن‌

- (اصطلاح عرفانى) وجود هرگاه بشرط ثبوت صور علميه لحاظ و مأخوذ شود مرتبت اسم باطن مطلق است.

مَرْتَبَتِ إلهيَّت‌

- (اصطلاح عرفانى) وجود هرگاه بشرط شى‌ء مأخوذ شود دو صورت دارد يا بلحاظ جميع اشياء كه لازمه اوست مأخوذ گردد اعم از كلى و جزئى كه بنام اسماء و صفات خوانده ميشود اين مرتبت را مرتبت الهيه گويند كه مرتبت واحديت و مقام جمع هم مى‌نامند.

و مراتب الهى چارست كه چهار حرف الله اشارت بدانست و آن قلب و عقل و روح و نفس است.

(شرح قيصرى ص ١٠- كشاف ص ٥٢٩).

مَرْتَبَتِ إنسانِ كامِل‌

- (اصطلاح عرفانى) مرتبت انسان كامل عبارت از جميع مراتب الهيت است و مراتب طبيعت تا آخر تنزلات وجود كه مرتبت عمائيه هم نامند.

مَرتَبَتِ إنسانيَّت‌

- (اين اصطلاح اخلاقى است) و آن مرتبت كمال انسانى است كه فرمود لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ‌ وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى‌.

(رساله نهم از رسائل اخوان ص ٢٤٠)

مَرتَبَتِ رُبُوبيَّت‌

- (اصطلاح عرفانى) مرتبت واحديت باعتبار ايصال و رساندن مظاهر اسما را كه عبارت از اعيان و حقايق است با كمالات ممكن و مناسب خود بر حسب استعدادات آنها در خارج، مرتبت ربوبيت نامند.

(از شرح قيصرى ص ١٠)

مَرْتَبَتِ رُوحيَّت‌

- مرتبت روحيت ظل مرتبت احديت است، رجوع شود باحديت‌

مَرْتَبَتِ لا تَعَيُّن‌

- (اصطلاح عرفانى) مرتبت لا تعين عبارت از مرتبت اطلاق و ذاتست و مرتبت تعين اول مرتبت علم است و مرتبت تعين دوم مرتبت واحديت است كه علم حق بذات و صفات خود باشد.

(از كشاف ص ١٤٦٣)

مَرْتَبتِ عَمائيَّه‌

- (اصطلاح عرفانى) اول ظهور انسانى را در صورت عقل‌