فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٢١٨٢ - ه

كه پرسش شود آيا انسان ناطق است يا ضاحك و اين پرسش بعد از احراز وجود آن است، رجوع به مطالب و «لم» و «ما» و (اسفار ج ١ ص ٣٢، ٨٠. شرح منظومه ص ١٠٦، ٨٨- تفسير ص ١٣٣٢) شود.

هَليَّتِ مُرَكَّبَه‌

- (اصطلاح فلسفى) رجوع به هليت بسيطه شود.

هَمّ‌

- (اصطلاح فلسفى و عرفانى) هم يكى از كيفيات نفسانيه است و آن عبارت از كيفيتى است كه بدنبال آن حركت روح است بداخل و خارج آن كه «يتبعها حركة الروح» (از اسفار ج ٢ ص ٥٠) و نيز عبارت از عقد قلب است بر فعل چيزى و انجام آن اعم از خير يا شر (دستور ج ٣ ص ٤٧٧).

و بالجمله هم عبارت از قصد است يعنى عقد قلب است براى انجام كارى اعم از خوب و بد، رجوع بفرهنگ مصطلحات عرفا شود.

عرفا گفته‌اند «الهمة جذب شواهد الهموم بالذهاب اليه» (طبقات ص ٤٦٦).

و گفته‌اند «الهمة مقدمة الأشياء فمن صحح همته بالصدق اتت عليه توابعه على الصحة و الصدق فان الفروع تتبع الاصول و من اهمل همته اتت عليه توابعه المهملة و المهمل من الاحوال و الا فعال لا يصلح بساط الحق، (طبقات ص ٣٨٨).