- (اصطلاح فقهى و منطقى) عبارت از عقدى است بين مولى و مملوك او بر اين معنى كه مملوك مال معين و معلومى را در مقابل آزادى خود بمولى بدهد و اين يا مطلق است يا مشروط در كتابت مطلقه هر اندازه از مال معلوم را داد در مقابل آن يك قسمت آزاد ميشود و در مشروط بايد تمام مال مورد رضايت طرفين را بدهد تا آزاد شود كتابت از عقود مستقله است و لازم الطرفين است در اسلام اين امر مستحب است و در صورتى كه مملوك مطالبه كند استحباب آن مؤكدتر است و ايجاب آن «كاتبتك على ان تؤدى الى كذا فى وقت كذا او اوقات كذا فاذا اديت فانت حر» و قبول «قبلت و شبه آن» (از شرح لمعه ج ٢ ص ١٦٩- صيغ العقود ص ١٢٨- كشاف ١٢٤٢) در معنى منطقى ناصر خسرو گويد:

كتابت از جملگى حيوان بمردم مخصوص است و حيوان بى‌نطق را با مردم هم اندر گفتار و هم اندر صنعتها شركت‌اند و اندر كتابت شركت نيست اما شركت حيوان ديگر با مردم اندر گفتار چنانست كه مر بيشتر حيوان را هر يكى را بانگى هست كه آن بانگ خاصه مر او راست و آن بانگ از او بمنزله نطق است از مردم و نيز بيشتر از حيوان سخن آنست كه بوقت شادى و ايمنى چنان آواز دهند كه بوقت ترس و درماندگى ندهند (از زاد المسافرين ص ١٢)

كِتابِ إلهى‌

- (اصطلاح فلسفى) عقول و نفوس مجرده از جهت آنكه عالم بمبادى خود و آنچه صادر از آنها است ميباشد مظاهر علم الهى و كتب الهى‌اند و مجموعه موجودات عالم را نيز كتاب الهى گويند كه مرقوم است در آن كليه امور «او بالكتاب الالهى الذى هو مجموع الموجودات اذ هو كتاب الله الاعظم و كل جوهر من الجواهر حرف من الحروف و كل عرض من الاعراض نقطة و اعراب لذلك الحرف» (مجموعه دوم مصنفات پاورقى ص ٢٤٤).

كِتابِ الْواحِ سَماويَّه‌

- رجوع بلوح شود.

كِتابُ اللّه‌

- (اصطلاح فلسفى) عالم وجود را گويند رجوع بكتاب الهى شود.

كِتابِ أَعْظَم‌

- (اصطلاح فلسفى) رجوع به كتاب الهى شود.

كِتابِ تَفْصيلى‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از كتاب تفصيلى مجموعه موجودات عالم خلق و امر است كه همه آنها مراتب تفصيل عالم الهى‌اند و هر مرتبت ما فوق مرتبت اجمالى مادون و مرتبت مادون تفصيل ما فوق است و باصطلاح عرفاء مرتبت اسماء و صفات و افعال حق تعالى ميباشند كه هر يك بر حسب مراتب وجودى خود مرحله تفصيل ذات حق‌اند.

«و كذلك جميع ما فى العالمين الامر و الخلق كتاب تفصيلى لما فى عالم الالهى‌