سنبله، ميزان، عقرب، و قوس كه طلوع هر يك بيش از دو ساعت بود و موقعى كه آفتاب در يكى از اين بروج باشد از شمال به جنوب و از اوج به حضيض هبوط كنند و شب از روز برگيرد و روز رو به نقصان رود.

(رجوع شود به رساله دوم نجوميات، اخوان ص ٧٦)

بُرُوجِ مُطيع‌

- (اين اصطلاح از اصطلاحات احكام نجوم است).

رجوع به صاعد و هابط شود.

بُرُوجِ مُعَوَّجَةُ الطُّلُوع‌

- (اين اصطلاح نجومى است) و اين بروج عبارتند از جدى، دلو، حوت، حمل، ثور، جوزا كه هر يك از اين بروج در كمتر از دو ساعت طلوع كنند و از جنوب به شمال و از حضيض باوج روند و روز از شب برگيرد و شب به نقصان رود.

(رجوع به رساله دوم اخوان ص ٧٦ شود)

بُرُوج مَقْطُوعَةُ الاعْضاء

- (از اصطلاحات نجومى است). يعنى بروج اندام بريده كه تمام اندام ندارند.

از بررسى صور كواكب معلوم شده كه حمل، ثور، اسد و حوت اندام بريده‌اند و مثلا صورت اسد و حمل را پاها شكافته است و ثور علاوه بر آن كه نيم گاو است، بر ناف بدو نيم بريده بود و حوت خود طبعا اندام ندارد.

بُرُوج مُنْتَصِبَة

- (اين اصطلاح نجومى است) چند برجند كه بصورت قائمه يا منتصب‌اند و آن حمل، ميزان و قوس بود.

رجوع به بروج نر شود.

بُرُوجِ مُنْقَلِبَة

- (اين اصطلاح نجومى و هيوى است) نخستين برج از سه برج هر فصل را برج منقلب نامند و دوم را ثابت و سوم را ذو جسدين، مثلا برج حمل منقلب بهارى بود و ثور ثابت بود و جوزا ذو جسدين و به ترتيب بروج ديگر.

(رجوع به بروج شود)

بُرُوجِ نارِيَّه‌

- (اين اصطلاح از علوم غريبه است) بروج را از لحاظ خواص اربع و يا مزاجهاى چهارگانه به چهار دسته كرده‌اند بروج نارى و آنها عبارت‌اند از حمل، اسد و قوس. كه حار و يابس‌اند و لكن حمل اقوى از اسد و اسد اقوى از قوس بود، ثور و سنبله و جدى ارضى بوند و بارد يابس و مرتبه آنها در قوت و ضعف به ترتيبى است كه گذشت.

جوزاء و ميزان و دلو هوائى‌اند و حار و رطب.

و سرطان عقرب و حوت مائى و بارد رطب بوند و هر يك از اين بروج علاوه بر در برداشتن خاصيت عناصر خاصيت افلاك را نيز دارا ميباشند.

(از مختار رسائل ص ٣١، ٣٢) و بالجمله هر يك از منازل قمر را مطابق خواص عناصر و يا خود عناصر يا نارى دانند و يا مائى، سعد و يا نحس مثلا گويند. شرطين نارى نحس است.

بطين حار رطب است. ثريا ممتزج از حرارت و برودت است دبران ارضى است.