و حكم تلف مثمن در ثمن نيز وقتى شخصى باشد جارى است. اما در جائى كه ثمن كلى بوده تلف خصوص فردى كه بقبض درآمده مانع از اقاله نبوده و ضررى نخواهد داشت زيرا لازم نيست خصوص آن فرد بعد از اقاله مسترد گردد بلكه رد فردى كه با آن مساوى باشد كافى است.

(كليات حقوقى ص ٧٨)

اقامَة

- (اصطلاح فقهى) بپا داشتن بود و در اصطلاح فقها اعلام شروع در نماز است با الفاظ خاص و آن را اذان دوم هم گويند و الفاظ آن بعينه همان اذان باشد باضافه «قد قامت الصلاة» دو مرتبه بعد از «حى على الفلاح» و ديگر آنكه در اقامه فصول دو به دو است رجوع به اذان شود (از شرح لمعه ج ١ ص ٥٩- كشاف ج ٢ ص ١٢٢٢).

اقانِيْم‌

- (اصطلاح فلسفى، كلامى) اقانيم جمع اقنوم و بمعناى اصل است جوهرى گويد: اين لغت ممكن است رومى الاصل باشد و بعضى گويند كه يونانى الاصل است در هر حال اقانيم سه‌گانه كه اكنون از اصول معتقدات نصارى است جريان تاريخى خاصى دارد كه شرح آن از عهده اين رساله خارج است.

در كشاف است كه اقانيم نزد نصارى سه صفت حق‌اند كه علم، وجود و حيات باشد كه از وجود تعبير بآب و از حيات بروح القدس و از علم بكلمه شده است.

(كشاف ج ٢ ص ١٢٢٥ و رجوع شود بدستور ج ١ ص ١٥١) فلوطن احديت و عقل و نفس را اقانيم سه‌گانه ميداند و در قول باقانيم سه‌گانه جمع ميان افلاطون و ارسطو و رواقيان كرده است زيرا آنچه را فلوطن مصدر اول خوانده همان است كه افلاطون خير مطلق ناميده است و عقل را كه ارسطو مبدأ يا منتهاى كل ميداند او صادر اول ميداند و نفس را كه رواقيان پروردگار عالم ميدانستند فلوطن اقنوم سوم شمرده است.

(سير حكمت در اروپا ج ١ ص ٩٦ و ٩٨) در هر حال فلوطن اين معنى و اصل يعنى اعتقاد باصول سه‌گانه را كه از اصول مذهبى است و بطور عاميانه بيان ميشده است و در نتيجه مستلزم شرك بود بصورت منطقى در آورده و گويد خدا در عين وحدت و يگانگى سه تجلى دارد كه پدر و پسر و روح القدس باشند پدر وجود مطلق و منشأ قدرت است و پسر كلام اوست يا عقل كه بواسطه او مخلوق را آفريده است روح القدس واسطه ميان پدر و پسر و جنبه محبت است.

فيلون يهودى نيز خواست محتويات تورات را با فلسفه يونان وفق دهد و مذهب تثليث را كه عيسويان بنياد اصول عقايد قرار داده بودند بيان كند.

كربن نويسد از بيانات شيخ شهاب معلوم ميشود كه مسأله اقنوم در اوستا نيز بوده است و گويد جهان بر سه اصل استوار است معرفت. محبت و عشق.