در رتبت و درجه بعد، از نفس خود غافل شده و برب و خداى خود مشغول گردد و در تصرفات و حركات و سكنات نظر او بسوى حق باشد و اين نهمين درجه و رتبت سلوك است و بعد از اين رتبت مرحله نهايت است و رسيدن بغايت كه مقام دهم و رتبت و مرحله وصول است (رجوع شود به مصباح الانس ص ١٩).

و بعد ازين بيان، مقامات اهل اللّه را در سير الى اللّه بده قسمت اصلى تقسيم كرده و هر يك را نيز بده قسمت ديگر منقسم كرده است بدين طريق:

الف- بدايات كه عبارتند از: يقظه، توبه، محاسبت، انابت، تفكر، تذكر، اعتصام، فرار، رياضت، سماع.

ب- ابواب كه عبارتند از: حزن، خوف، اشفاق، خشوع، اخبات، زهد، ورع، تبتل، رجاء، رغبت.

ج- معاملات كه عبارتند از: رعايت، مراقبت، حرمت، اخلاص، تهذيب، استقامت توكل، تفويض، ثقت و تسليم.

د- اخلاق كه عبارتند از: صبر، رضاء، شكر، حياء، صدق، ايثار، خلق، تواضع، فتوت و انبساط.

ه- اصول كه عبارتند از: قصد، عزم، اراده، ادب، يقين، انس، ذكر فقر، غنى و مراد.

و- اوديه كه عبارتند از: احسان، علم، حكمت، بصيرت، فراست، تعظيم، الهام، سكينت، طمأنينت و همت.

ز- احوال كه عبارتند از: محبت، غيرت، شوق، قلق و عطش، وجد، دهش، هميان، برق و ذوق.

ح- ولايت كه عبارتند از: لحظه، وقت، صفا، سرور، سر، نفس، غربت، عرق، غيبت و تمكين.

ط- حقايق كه عبارتند از: مكاشفه، مشاهده، معاينه، حيات، قبض، بسط، سكر، صحو، اتصال، انفصال.

ى- نهايات كه عبارتند از: معرفت، فنا، بقا، تحقيق، تلبيس، وجود، تجريد، تفريد، جمع و توحيد.

توضيح آنكه نفوس بشرى را در مقام ايقاظ از خواب غفلت در طى مدارج كمالات تشبه بذات احديت و نجات از عالم سفلى و سير مدارج عليا، سه امر مهم لازم و ضرورى است و رعايت آنها واجب است.

اولين آنها شروع در سير و استخلاص از عادات دنيه دنيويه و لذات شهوانيه و طبايع مهلكه بواسطه ملازمت بر اوامر الهى و ترك محرمات نامتناهى در تمام حركات و سكنات خود قولا و فعلا و اين قسم متعلق باسلام است، دومين آنها ورود نفس است از جهت باطن در غربت معنوى و انفصال از محل و مقر مأنوس طبيعى خود و اعراض از شوائب و مشاهده طبيعت و اتصال باحكام وحدت مطلق باطنيه كه عبارت از اخلاق ملكى روحانى باشد و اين قسم متعلق بايمان است.