فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٩٧ - الف
كلماتى است كه در اصل وضع لغت براى امرى بودهاند و ليكن از آن نقل شده و در معنى ديگر بكار رفتهاند.
(از تلويح ص ١٧٩)
اسْناد
- (اصطلاح ادبى) در لغت تكيه دادن چيزى را بر چيزى و نسبت دادن چيزى را بسوى چيزى ديگر گويند و بمعنى ضميمه كردن چيزى است بچيزى ديگر بنحوى كه مفيد فائده تامه باشد و گاه اطلاق بر نسبت بطور مطلق شود و در نحو و معانى عبارت از نسبت فعل است يا آنچه معناى فعل را دارد باسمى مانند اسناد فعل به فاعل يا اسناد اسم فاعل و مفعول به مرفوع خود و يا اسناد خبر بمبتداء در هر حال اسناد گاه نسبت فعل به فاعل است و گاه نسبت خبر بمبتدا است بنحوى كه افاده معنى كامل كند مانند «زيد مات» و مانند «زيد قائم» و «ضرب على».
كه منسوب را مسند و منسوب اليه را مسند اليه نامند و آن گاه خبرى است و گاه انشائى و در هر دو صورت يا حقيقى است يا عقلى رجوع شود به (مطول ص ٤٩) و نيز رجوع شود به (كشاف ج ١ ص ٧١٤).
اسْناد تامّ
- (اصطلاح ادبى) اسناد تام را اسناد اصلى گويند و عبارت از اين است كه لفظ موضوع براى آن باشد و اسناد هم بالذات مفهوم از آن باشد نه بالعرض مانند «ضرب زيد» كه ضرب وضع شده است براى افاده زدن واقع بر زيد و مفهوم هم همين است و غير تام مانند غلام زيد ...
اسْنادِ حَقِيقِى عَقْلِىّ
- (اصطلاح ادبى) عبارت از اسناد فعل يا شبه فعل است به ما هو له مانند اسناد فعل معلوم بفاعل و مجهول به مفعول رجوع به مطول (ص ٤٩) شود.
اسْنادِ خَبَرِىّ
- عبارت از ضميمه كردن كلمهايست به كلمه ديگر بنحوى كه مفيد حكم تام باشد، حكم حملى موجب يا سالب اعم از آنكه از باب فائده خبر باشد يا لازم آن (مختصر المعانى ص ١٩) رجوع شود به (مطول ص ٤٣).
اسْنادِ مَجازِ عَقْلِىّ
- (اصطلاح بلاغى) اسناد مجاز عقلى آن باشد كه اسناد بملابس ما هو له باشد مانند «عِيشَةٍ راضِيَةٍ» كه عيش مرضى است و صاحب آن راضى است يا «نهاره صائم» رجوع شود به (مختصر- المعانى ص ٢٣).
اسْوارِيَّه
- (اصطلاح كلامى) فرقه از معتزلهاند آنها با نظاميه در بعضى از عقايد موافقند و گويند خداوند قادر به معدومات نيست (از كشاف ج ١ ص ٧٣٠).
اسْهاب
- (اصطلاح بلاغى) اين اصطلاح معانى است و آن مطلق اطناب باشد براى فائده يا لا لفائدة. (از كشاف ج ١ ص ٦٩٨).
اشارَة
- (اصطلاح ادبى و عرفانى) در اصطلاح كلمه كه بدان اشاره بدور يا نزديك يا متوسط شود رجوع باسماء اشارت شود، در اصطلاح اصول فقه اشاره