فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١١٣ - الف
اينان گويند بايد رئيس و رهبر اصلاحطلبان كه ظاهرا خود آنها هستند داراى شرايط خاصى باشد و البته رئيس اول بقول آنان عقل آدمى است اينان سخت باسرار خود پاى بندند و از افشاء رازهاى خود شديدا احتراز دارند.
رياست را دوگونه ميدانند يكى رياست روحانى و ديگر رياست جسمانى واضع شريعت را دوازده خصلت لازم است.
راجع به پيروان خود كه در بلاد و شهرها پراكندهاند دستوراتى صادر ميكنند كه در رساله هفتم ضبط شده است.
اينان طبقات پيروان خود را در شهرها به سه دسته كردهاند يكى خواص كه از نعمت عقل كاملا بهرهمندند دسته دوم اغنياء و ثروتمنداناند و احيانا مردم پست و اشرار و سوم طايفه كه بينابيناند.
نكته بسيار جالب اين است كه علامات و رموز خاصى را بر مىشمارند براى كسانى كه بخواهند پيروان آنها را در هر شهرى و بلدى بيابند.
اين جمع در هر مورد خود را برتر شمرده بحساب مىآورند كه هدف آنها اصلاح جوامع بشرى است.
آن طور كه خود در رساله هفتم گويند طرفداران آنان اغلب اشرافزادهها و فرزندان ملوك و وزراء بودهاند، قواعدى دارند كه بايد مطابق آن قواعد با افراد مختلف رفتارهاى مختلف داشت.
در عين حال گويند غرض ما تصرف حكومت زمين نيست ما ميخواهيم مالك آخرت باشيم و حاكم بر آسمان و بدنبال روحانيات هستيم نه زندگى مادى.
بايد نيروى خود را جمع كرده اتفاق و اتحاد كنيم تا بتوانيم بناى مدينه را كه در صدد آن هستيم بريزيم، مدينه فاضله.
اين جاست كه اصحاب مدينه فاضله خود را از نظر زيربنا و احتياجات بر چهار دسته كردهاند.
١- صاحبان صنايع يا بقول آنها ارباب اركان اربعه.
٢- صاحبان رياسات.
٣- ملوك و ارباب امر و نهى.
٤- الهيين و صاحبان اراده و سنت.
و بالاخره از خصوصيات بارز اخوان كه ملزم به پيروى از آنها ميباشند، چهار خصلت بود، صفاء نفس، مراعات برادران و خواهران در همه حال، سخا و عطا و رحمت و عطوفت رفق و مدارا، تسليم و قبول و تأييد.
طبقات چهارگانه خود را توجيه كردهاند و براى هر يك از اين طبقات سن خاصى را شرط دانستهاند.
١- مرتبه ارباب صنايع از ١٥ سالگى و خصوصيت اخلاقى اين طبقه، صفاء نفس، سرعت تصور وجودت قبول است.
٢- مرتبه رؤساء و ارباب سياست كه بايد صاحبان اين مرتبت از صفت مراعات برادران، سخاء نفس، اعطاء فيض، شفقت و رحمت، غمخوارى بر اخوان برخوردار باشند و البته اين طبقه بايد از لحاظ سن در حد ٣٠ سالگى باشند.
٣- مرتبت ملوك و ارباب امر و نهى خصوصيات اخلاقى آنها بايد نصرت