(عناصر) يجمعها الى طبيعة واحدة فلا تكون نارا و لا ارضا و لا هواء و لا ماء ثم اذا عادت الغلبة متسلطة فرقت و احدثت العناصر فيكون صور هذه العناصر من شأنها ان ينسلخ عنها باستيلاء المحبة».

(شفا ج ٢ ص ١٩٨) «و اول هذا العالم هو المحبة و المنازعة و وافق فى هذا الرأى انباذقلس حيث قال الاول الذى ابدع اولا هو المحبة و الغلبة». (رسائل ملا صدرا ص ٩٩) و بالاخره وى گويد عشق و كين پيوسته بوده‌اند و خواهند بود و تمام حركات و فعل و انفعالات عالم وجود بواسطه حب و نفور است.

اصْحابِ نَبِىّ‌

- (اصطلاح رجال و درايه) كسانى كه صحبت رسول را درك كرده‌اند با ايمان بدو و بر همان ايمان مرده باشند بعضى گويند كسانى كه حضرت رسول را در حيات ملاقات كرده باشند و گر چه بعد از رحلت او ايمان آورده باشند.

(از دستور ج ١ ص ١٠)

اصْحابِ نَقْل‌

- (اصطلاح فلسفى) تناسخيه را اصحاب نقل گويند كه قابل بانتقال نفوس انسانى بعد از مرگ به ابدان و اجساد ديگرند رجوع به تناسخ شود. (اسفار ج ٤ ص ١٣٠)

اصْحابِ مُكاشَفات‌

- اصحاب مكاشفات را ارباب اذواق و اشراقات گويند و آنان كسانى هستند كه بواسطه رياضات و مجاهدات بمقام مكاشفات رسيده باشند.

اصْحابِ وَحْى‌

- انبياء را گويند. (حكمت اشراق ص ٣٠٥) رجوع بوحى شود.

اصْحابِ هَيُولى‌

- (اصطلاح فلسفى) كسانى كه قائل بقدم هيولى ميباشند اصحاب هيولى گويند زيرا آنان گويند هيولى قديم است و صورتش مبدع است.

(جامع الحكمتين ص ٢١١)

اصْحابِ يَمين‌

- اين اصطلاح عرفانى است و كسانى را گويند كه در انجام عبادات موفق به توفيق الهى ميباشند و لكن به مقام و حال دوام مراقبت نرسيده‌اند.

(حاشيه بر شرح قشيريه ص ٣٥)

اصْدَاعُ الْجَمْع‌

- اين اصطلاح عرفانى است و فرق بعد از جمع است بظهور كثرت در وحدت.

اصْطِفاء

- اين اصطلاح عرفانى است و آن بود كه حق تعالى دل بنده را براى معرفت خود فارغ گرداند تا صفا يابد.

(از لمع ص ٣٧٠)

اصْطِلام‌

- اين اصطلاح عرفانى است و غلبات حق بود كه بكليت بنده را مقهور خود گرداند بامتحان لطف اندر نفى ارادتش و آن ارق از امتحان است.

(از كشف المحجوب ص ٥٠٦)

اصْطِفاء وَ اجْتِباء

- (اصطلاح عرفانى) اصطفاء در لغت به معنى اختيار كردن است.

هجويرى گويند: اصطفاء آن بود كه حق تعالى دل بنده را براى معرفت خود فارغ گرداند تا معرفت وى، صفاء خود را اندر آن بگستراند و اندرين درجت خاص و عام مؤمنان همه يكى‌اند از عاصى و