- بكسر همزه و سكون ذال (اصطلاح اصولى و فقهى) است و در لغت اعلام باشد و اعلام باجازه در تصرفات است و اطلاق و رهائى است و اذن مملوك باشد در تجارت و اسقاط حجر باشد ازو «هو فك الحجر و اسقاط الحق» (دستور ج ٢ ص ٦٤).

و بالجمله اذن در هر موردى اطلاق خاص دارد و آن بر دو قسم است صريح و غير صريح كه اذن فحوى گويند و اذن شاهد حال هم گويند قسم اول كه مدلول لفظ است بدلالت مطابقى مانند آنكه بگويد در خانه من نماز بخوان و از آب منزل بياشام ... و قسم دوم مفاد مدلول التزامى است از باب مفهوم موافقت چنانكه كسى بگويد امروز مهمان من ميباشى كه اذن ضمنى است براى انجام كليه فرائض در منزل او و اذن شاهد حال مثل آنكه ميان دو نفر دوستى كاملى باشد بطورى كه شاهد حال حكم كند كه هر يك مى‌توانند از منزل و غذا ... ديگرى استفاده نمايند (عوائد الايام ص ١٢، ١٥).

اذن شاهد حال رجوع باذن شود اذن صريح رجوع باذن شود اذن فحوى رجوع باذن شود

اذَنْ‌

- كلمه اذن بكسر همزه و فتح ذال از نواصب فعل مضارع است جمهور نحويان گويند اين كلمه اسم است و گويند اصل در «اذن اكرمك، اذا جئتنى اكرمك» بوده است. جمله «جئتنى» حذف شده است و عوض آن تنوين آمده است و بجاى تنوين نون نويسند و بنا بر اين مركب از إذ و إن است و بنا بر حرفيت بسيط است و بر فرض حرف بودن از حروف ناصبه است و معناى آن جواب و جزا است و گاه فقط براى جواب است مانند «احبك اذن اظنّك صادقا».

كه در اين مثال مجازاتى نيست در رسم الخط آن بعضى گويند با الف «اذا» نوشته شود و برخى ديگر گويند با نون «اذن» نوشته ميشود. (از مغنى ص ٨/ ٩)

اذكار صَلاة

- (اصطلاح فقهى) رجوع به مستحبات نماز شود.

اذكارِ مُسْتَحَبّه نَماز

- (اصطلاح فقهى) رجوع به مستحبات نماز شود.

ارادَة

- (اصطلاح فلسفى و عرفانى) اراده از نظر لغوى بمعناى خواستن و قصد