بين شهادات شهود نيز بايد توافق باشد. پس اگر در نوع شهادت يا مقدار يا وصفى از اوصاف محسوسه مثل رنگ بين آنها اختلافى باشد مثل اين كه يكى شهادت بپول طلا داده و ديگرى بنقره، شهادتشان قبول نخواهد شد.

اما اگر اختلاف فيما بين بنحو تباين نبوده بلكه بنحو اطلاق و تقيد باشد باين كه يكى شهادت بفروش بطور مطلق دهد و ديگرى محل فروش را نيز تعيين كند اين نوع از اختلاف بين شهود، مانع از قبول شهادت نيست.

بهر حال نمى‌توان آن را تحت ضابطه در آورده و براى آن قاعده كلى بيان نمود بنا بر اين تشخيص آن منوط بنظر حاكم است كه در هر مورد و لو بمعونه قرائن احوال براى او يقين بوحدت مشهود به حاصل شده آن را منشأ اثر قرار دهد.

(كليات حقوقى ص ٢٥٩، ٢٥١)

تَوانْگَرى‌

- (اصطلاح عرفانى) جميع صفات كمال بود.

(كشاف ص ١٥٥٥).

توانگرى سه چيز است: توانگرى مال و توانگرى خو و توانگرى دل. توانگرى مال سه چيز است، آنچه حلال است محنت است و آنچه حرامست لعنت است و آنچه افزونى است عقوبت است. و توانگرى خوى، سه است، خورسندى و خشنودى و جوانمردى، و توانگرى دل سه است. همتى مه از دنيا ... (از عده ج ١ ص ٧٢٨).

توبه‌

- (اصطلاح اخلاقى و عرفانى) توبه بازگشتن و رجوع از چيزى است و روى آوردن بچيزى كامل و عالى.

توبه بر حسب لغت بمعناى رجوع است و بحسب شرع ندامت از معاصى است از آن رو كه معاصى است، و حقيقت توبه آنست كه سالك راه خدا از آنچه مانع وصول اوست بمحبوب حقيقى خود از مراتب دنيا و عقبى اعراض نموده، روى توجه بجانب حق آرد و مراتب توبه چهارست.

١- بازگشتن از كفر كه توبه كفارست.

٢- بازگشتن از مناهى و كارهاى بد كه توبه فساق است.

٣- بازگشتن از اخلاق ذميمه كه توبه ابرار است.

٤- بازگشتن از غير حق كه توبه كاملان و انبياء و اولياست.

اصل همه منازلات و معاملات قلبى و قالبى توبه است‌ «وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ».

و گفته‌اند «التوبة الاعتراف و الندم و الاقلاع» (طبقات ص ٣٥٧).

و چهار مقام مقارن مقام توبه است، اول رؤيت عيوب افعال، دوم رعايت رسوم محاسبت سوم مراقبت چهارم.

اركان توبه پنج است: اول اداء فرائض دوم قضاء، سوم طلب حلال چهارم رد مظالم پنجم مجاهدت و مخالفت با نفس و بعد از رعايت اين مقام و اركان‌

«التائب من الذنب كمن لا ذنب له و اولئك بدل الله سيئاتهم حسنات»

. خواجه عبد الله گويد: توبه نشان راه‌