(رياض العارفين ص ٣٧) اى درويش در بند آن مباش كه علم و حكمت بسيار خوانى و خود را عالم و حكيم نامى و دربند آن مباش كه طاعت و عبادت بسيار كنى و خود را عابد و شيخ نام كنى كه اينها همه بلا و عذاب سخت است از علم و حكمت بقدر ضرورت كفايت كن و آنچه نافع است بدست آر و از طاعت و عبادت بقدر ضرورت بسنده كن و آنچه ما لابد است بجاى آور، در بند آن باش كه بعد از شناخت خداى، طهارت نفس حاصل كنى. (انسان كامل ص ٨١) در رياض السياحه است كه: انسان كامل را باسامى مختلف خوانند بجهات و اعتبارات مختلف از اين قرار: ١- جبرئيل ٢- ميكائيل ٣- اسرافيل ٤- عزرائيل جبرئيل از جهت آنكه از عالم حقايق و رقايق خبر ميدهد، و ميكائيل از جهت آنكه معارف و مكارم بطالبان روزى ميدهد، اسرافيل از جهت آنكه از معاد و بازگشت، مريدان را آگاه ميفرمايد، عزرائيل كه قتل نفس اماره مريدان ميكند ٥- سيمرغ از جهت آنكه در پس قاف قالب مخفى شده ٦- سواد اعظم و بحر محيط كه پرتو شفقت بر هر كسى مياندازد ٧- ابر و سحاب گويند كه طالبان را از معارف سيراب ميكند، ٨- آفتاب گويند كه از پرتو انوار او جهان روشن گردد، ٩- آدم گويند كه معلم طالبان راه هدايت است، ١٠- نوح گويند كه نجات‌دهنده طوفان بلا است، ١١- ابراهيم گويند كه از نار هستى گذشته و غرور خواهش را كشته و خليل خلق گشته، ١٢- موسى گويند براى آنكه فرعون هستى را بنيل نيستى غرق كرده، ١٣- خضر گويند كه آب حيوان علم لدنى خورده و بحيات جاودانى پى برده ١٤- الياس گويند كه جالوت هستى را كشته و خليفه خدا گشته است ١٥- اكسير اعظم گويند و خليفه خدا، بالغ، دانا، صاحب زمان، مكمل، ترياق فاروق. عادل، يگانه، كبريت احمر، ترسا، مرآت، مطرب، درويش، صوفى، مرشد، شيخ، مؤمن، ممتحن، محسن، عارف، معشوق، عزيز، آينه، جام جم، شافى، كافى، كون جامع، كامل و مكمل، جام جهان نما، ترياق بزرگ نيز نامند.

(رياض العارفين ص ٢٣- رياض السياحه ص ١٤٦) و بدان كه انسان كامل را بايد چهار چيز به كمال باشد: اقوال نيك، افعال نيك، اخلاق نيك و معارف.

(انسان كامل ص ٤) شاعر گويد:

وجه آدم آينه اسما كند

عكس خود در صورتش پيدا كند

نقش آدم را رقم نوعى زند

كه دو عالم را درو پنهان كند