فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٤٨ - الف
بود. و اگر زوجه از يكى زيادتر باشد ثمن مساويا مشترك بين همه آنها خواهد بود.
بهر حال زوجه مستحق زائد بر ربع يا ثمن نبوده و در اين حكم فرقى نيست بين اينكه يكى باشد يا زيادتر. حتى اگر هشت نفر يا زيادتر باشند مثل اينكه مردى چهار زن داشته و آنها را در حال مرض طلاق داده و پس از گذشتن عده آنها چهار زن ديگر گرفته و بعد از دخول طلاقشان داده و پس از آنكه از عده خارج شدهاند با چهار زن ديگر ازدواج كرده و همان معامله كه با زنهاى اول نموده بوده با اينها هم بعمل آورده است و قبل از گذشتن يك سال در حالتى كه مرضش باقى بوده فوت شده است در اين صورت همه زنها در ربع يا ثمن سهيم بوده و آن را بطور تساوى بين خود تقسيم خواهند نمود.
(كليات حقوق ص ٤٢٥، ٤٢٦)
ارِثْماطِيْقِى
- (اصطلاح منطقى) لفظ يونانى است و بمعنى مبحث معرفت است.
«فالرياضيات اربعة انواع اولها الارثماطيقى و هو معرفة العدد و كمية اجناسه و خواصه و انواعه و خواص تلك الانواع».
(اخوان ج ١ ص ٤٩)
ارْحامِ امّهات
- مراد عناصر اربعه است (از تفسير حدائق ص ٦٣٩).
ارْداف
- (اين اصطلاح اهل بيان است) و آن باشد كه گوينده معناى خاصى را خواهد و لكن آن را با لفظى كه براى آن وضع شده است بيان نكند و بعبارت ديگر از لفظى در اداى مقصود عدول نمايد بلفظ ديگرى كه در حاصل مطلب مرادف او باشد مانند وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ كه بجاى اموات «من فى القبور» آمده است. و مانند «و هلك من قضى اللّه هلاكه و نجى من قضى اللّه نجاته» كه تنبيه است كه هلاك هالك و نجاة ناجى بامر آمر مطاع است و از لفظ موضوع خود عدول كرده و مرادف آن را آورده است و علاوه بر ارداف صنعت ايجاز در مثال اخير نمايان است.
(از ابدع البدائع ص ٢٦- كشاف ج ١- ٦٤٦).
اردِيبِهِشْت
- (اصطلاح فلسفى) اردى بهشت در پارسى كنونى نام ماه دوم سال شمسى است و در قديم نيز نام برخى از برجهاى پارسى بوده است.
شيخ اشراق گويد: اسامى ارباب انواع را حكماء فرس از اسامى برجها گرفتهاند و نام هر برجى را براى رب النوع خاص انتخاب كردهاند و كلمه اردى بهشت كه نام يكى از بروج است براى رب النوع آتش برگزيدهاند «و حكماء الفرس كلهم متفقون على هذا الى على ان لكل نوع من الافلاك و الكواكب و البسائط العنصرية و مركباتها ربا فى عالم النور و هو عقل مجرد مدبر لذلك النوع ... حتى ان الماء كان عندهم له صاحب صنم من الملكوت و سموه خرداد و ما للاشجار سموه ارديبهشت و هو العقل المدبر لنوع النار و الحافظ لها و المنور اياها». (ش ص ٣٧٢- ٣٧٣)
ارْديبهشتگان
- (از اصطلاحات گاهشمارى است) و روز سوم اردى بهشت بود كه با نام ماه موافق افتاده است و يكى