- (اصطلاح فلسفى و عرفانى) تقدير بمعناى اندازه و تعيين قدر و مقدار است و از نظر فلاسفه بمعناى مشخص و معين شدن حوادث وجودى و تعين و اندازه آن در عالم قضاء الهى و تدوين در لوح محفوظ بوسيله قلم قدرت ميباشد و از نظر عرفا تقدير از طرف حق هدايت است و كسى كه ترك تدبير كند بتقدير راضى شود و كسى كه مشاهده مقدور كند خود را بى‌اختيار داند.

(از شفا ج ٢ ص ٦٤٥- دستور ج ١ ص ٣٤٥ شرح كلمات بابا طاهر ص ٢٤٧).

و خلق را در تقدير بدايتى نباشد و لكن تقدير از طرف حق هدايت است و كسى كه مشاهده مقدور كند، خود را بى‌اختيار داند (شرح كلمات بابا ص ٢٤٧).

گفته‌اند- كه خدا در ازل ذات و صفات و همه چيز را و مقدار آن را دانسته است و اين معنى تقدير خداست و گفته‌اند خدا در ازل همه چيز را دانسته و خواسته است و اين معنى تقدير خدا است يعنى علم واردات او تقدير اوست.

(از انسان كامل ص ٦٢).

بعضى از تركيبات: قلم تقدير، ديوان تقدير، تقدير ازل، فراش تقدير.

تَقْديس‌

- (اصطلاح فلسفى و عرفانى) تقدس در لغت بمعناى تطهير است و اصطلاحا تنزيه حق است از كل ما لا يليق بجنابه و از نقائص كونيه و از تمام آنچه كمال بحساب ميآيد به نسبت به غير حق از موجودات مجرده و يا غير مجرده و اخص از تسبيح است از لحاظ كيفيت و كميت يعنى اشد تنزيها است از تسبيح چنانكه فرمودند «سبوح قدوس» و اين تأخر دليل بر اشد تنزيها بودن است.

(از دستور العلماء ج ١ ص ٢٤١- كلمات مكنونه ص ٩٧).

بعضى از تركيبات: منبر تقديس، سبحه تقديس.

تَقَرُّر

- (اصطلاح فلسفى) تقرر يعنى قرار گرفتن و متحقق شدن تقرر در اعيان يعنى تحقق در خارج و اصطلاحا عبارت از وجود خارجى و ذهنى است و اعم از ثبوت است كه وجود در خارج است و گاه با ذكر قيد و وصف ديگر آرند و گويند تقرر در اذهان و يا تقرر در اعيان.

(از دستور ج ١ ص ٣٤٢- اسفار ج ١ ص ٢١).

تَقْرير

- (اصطلاح اصولى) و مقرر داشتن و تثبيت كردن باشد و گويند تقرير معصوم حجت است يعنى هر گاه در محلى حاضر باشد و كسى عملى را انجام دهد و مورد تقيه هم نباشد و ساكت باشد معلوم ميشود كه اين عمل شرعى است و حجت است (از قوانين ص ٤٩٤).

بنا بر اين تقرير تثبيت عمل مكلف است بالالتزام عقلى.

تَقْريظ

- (اصطلاح ادبى) تقريظ مدح باشد و مخصوص شخصى زنده است بر خلاف مدح كه عام است و بر كتابى تقريظ نويسند يعنى از عمل و كار او ستايش نمايند.

تَقْسيطِ ثَمَن‌

- (اصطلاح فقهى) يعنى قيمت و ارزش متاع را قسط قسط كردن‌