- (اصطلاح فلسفى) جسم صافى آنست كه بينائى آن را دريابد نه از جهت ضوء و روشنى آن جسم صافى بلكه از جهت روشنى ديگرى و اين از آنست كه بصر چيزهاى رنگين را بضوء خورشيد دريابد.

(از مصنفات ج ٢ ص ٣١)

جِسمِ طَبيعى‌

- (اصطلاح فلسفى) جسم طبيعى جوهرى است قابل انقسام در جهات ثلث و نزد مشائيان مركب از ماده و صورت است و نزد اشراقيان جوهرى است بسيط و عبارت از صورت جسميه قائم بذات خود ميباشد.

(از دستور ج ١ ص ٤٠١) ناصر خسرو گويد: اما جسم طبيعى آنست كه مر او را قوت الهى جنباننده و قهركننده است بى‌آلتى بر سه جهت.

(از زاد المسافرين ص ٣٥)

جِسمِ فارِد

- (اصطلاح فلسفى) مراد از جسم فارد در اصطلاح اشراق جسم بسيط است مانند افلاك.

(از ش ص ٤١٨)

جِسمِ كَثيف‌

- (اصطلاح فلسفى) جسم كثيف آنست كه حاجز ابصار ما باشد از ابصار نور بكليت.

(از درة التاج قسم چهارم ص ١٤)

جِسمِ كُلى‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد جمله عالم است، اخوان الصفا آرند: «اذا افاضت قوى النفس الكلية الفلكية فى الجسم الكلى الذى هو جملة العالم الجسمانى».

(از رسائل ج ٣ ص ٥٤)

جِسمِ مُزْدَوَج‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد جسم مركب است مانند مواليد.

(از ش ص ٤١٨)

جِسمِ لَطيف‌

- (اصطلاح فلسفى) جسمى كه حاجب از ابصار ما وراء نباشد جسم لطيف مينامند و يا مانع از نفوذ نور در آن و وصول بما بعد آن نباشد مانند افلاك و اجرام ديگر سماوى.

(ش ص ٤١٨- درة التاج قسم چهارم ص ١٤).

جِسمِ مُحَدِّد

- (اصطلاح فلسفى) مراد جسم محدد افلاك است كه فلك الافلاك باشد رجوع به جسم محيط و جرم الكل شود.

جِسمِ مُطْلَق‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد مطلق جسم است اعم از طبيعى و تعليمى و بدون توجه به تعين و تحديد بحدود آن «فحاصل الكلام ان الجسم المطلق هو المقدار