عرفان اصطلاح اثمار در مورد اجتماع اسماء اصلى كه امهات اسمائند بكار رفته و گويند: از اجتماع اسماء اصلى، اسماء و معانى ديگرى پديد آيد كه آنها اثمار آن اجتماعات ميباشند و گفته‌اند كه كليات اثمار پنج است چنانكه اجتماعات كه از آنها تعبير به نكاحات شده است پنج است اجتماعات اسماء و معانى را نكاحات گويند ازين قرار:

الف- اجتماع اسماء الهيه كه ثمره آنها صور حقايق متعينه در علم ميباشد.

ب- اجتماع معانى كه ثمره آنها صور ارواح متعينه در نفس ميباشد.

ج- اجتماع ارواح كه ثمره آنها صور عالم مثال و اجسام بسيطه عنصريه است مانند عرش و كرسى.

د- اجتماع اجسام بسيطه كه ثمره آنها مولودات است.

ه- آنچه مخصوص بانسان است كه از اجتماع و تركيب اجناس و فصول و حقايق انسانيت بوجود آيد و حضرت اسماء الهيه عبارت از همين نتايج‌اند (مصباح الانس ص ٢٩).

اثْنا عَشَرِيّات‌

- (اين اصطلاح نجومى و هيوى است) ابو ريحان گويد:

نيم شش يك برج است. چون برج را بدوازده قسمت كنى راست تا هر يكى دو درجه و نيم باشد. و هر يكى را خداوند است. اما بهر برجى نخستين اثنا عشريه خداوند برج راست و دوم خداوند دوم برج را و سيوم سيوم را و همچنين تا بآخر برج. و از بهر آنك ضرب آسانتر است از قسمت بود كه كسى را در درجه‌ها دو و نيمگان افكندن دشخوار آيد و خاصه كه اندر او كسر نيمه است مردمان آسان كردن اين شمردن را گفتند كه بگير از اول برج تا بدان درجه و دقيقه كه اثنا عشريت او خواهى و اندر دوازده ضرب كن و آنچ گرد آيد سيگان بيفكن و هر برجى را سى گير و ابتدا از آن برج كن كه اندرو اثنا عشريت خواهى و بتوالى بروج همى‌رو. پس آن برج كه بدو رسى و او را سى درجه ندارى خداوندش خداوند اثنا عشريت آن درجه است كه خواستى. و آن چيزى است كه هم روميان و هم هندوان برو اتفاق كردند. بس عجب همى‌دارم از ياران ما چرا نيز نگردانيدند و او را بترتيب فلكها يا چيز ديگر نكردند.

و گر ازين رستند ديگر فضيحت‌ها اندرو آوردند كه اين جاى ياد كردن آن نيست. و اندرين جدول خداوندان اثنا عشريت اندر بروج نهاديم و باللّه التوفيق.

(رجوع شود به التفهيم ص ٤١٥، ٤١٦).

- اثنا عَشَريّه-

(اصطلاح كلامى است) و گروهى را گويند كه امامت را در خاندان نبوت از حضرت على تا يازده نفر ديگر از فرزندان و فرزندان فرزندان او سرايت دهند كه آخرين آنها امام منتظر است و اينان را شيعى دوازده امامى هم گويند.

پيشواى فقهى آنان حضرت صادق الائمه‌