- (اصطلاح فقهى و عرفانى) تسبيح در لغت منزه دانستن حق باشد از نقائص امكان و امارات حدوث و از عيوب ذات و صفات است چنانكه قديس و در اصطلاح تسبيحات «سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله اكبر» گفتن باشد.

از شرح لمعه ج ١ ص ٦٤، ٩٧- كشاف ج ١، ص ٧٠٣).

و بر ذوق جوانمردان طريقت:

اينجا سباحت اسرار دوستان است بحار اجلال حق را، ايشان در بحر نور اعظم غواصى ميكنند و جواهر توحيد بيرون همى‌آرند و در سلك ايمان ميكشند، جوانمردانى كه قدم بر بساط قرب دارند. بحد اتحاد رسيده و دوئى برخاسته و دست اغيار از ايشان كوتاه شده و سرهاشان بر حقايق حق مطلع شده، از علايق و خلايق ببريدند، تا مجاور كعبه وصال شدند. بوسائط و شرائط بگذشتند: معتكف كوى اقبال شدند. (از عده ج ١٥ ص ٤٥).

و گفته‌اند «التسبيح نصف الميزان و الحمد يملأه و لا اله الا الله ليس له حجاب دون الله حتى تخلص اليه» (عده ج ٨ ص- ١٥٧).

جامى گويد:

حمد و تسبيح حق بدين قانون‌

كه رسانيده شد بعرض اكنون‌

بلسان دلالت آمد و حال‌

نه بترتيب لفظ و حرف و مقال‌

وين بسمع خرد شده مدرك‌

و اندر اين نيست هيچ كس را شك‌

ليك ارباب كشف و اهل بيان‌

در جماد و نبات و هر حيوان‌

نطق ديگر همى‌كنند اثبات‌

در جميع مواطن و اوقات‌

همه هستند زنده و گويا

خالق خويش را بجان جويا

حمد و تسبيح حق همى‌گويند

راه قرب و رضا همى‌پويند

تيزگوشان كه شمعشان مبدل‌

شد بسمع ذكر ز نور ازل‌

حمد و تسبيحشان همى‌شنوند

گر به اهل نظر نمى‌گروند