فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٥١٣ - ت
وجود و ماهيت از همين نوعست.
صدرا گويد هر دو امرى كه متمايز باشند در وجود يا تمايز آنها بتمام ماهيت است بدون اشتراك جوهرى در ميان آن دو و يا تمايز آنها بچيزى است از سنخ ماهيت با اشتراك در طبيعت جوهريه كه ما به الاشتراك جنس و ما به الافتراق فصل باشد اين نوع تركيب تركيب اتحادى است و در صورتى كه ما به الامتياز از امور عرضيه باشد تركيب افتراقى است.
(از اسفار ج ٢ ص ١٨٩- ١٩٤ ج ١ ص ١٠٩- ١١٠- شرح منظومه ص ١٠٠ و رجوع به تفسير ص ٢٣٨ شود).
تَرْكيبِ اعْتِبارى
- (اصطلاح فلسفى) تركيب اعتبارى عبارت از تركيبى است كه از دو امر اعتبارى يا يك امر متأصل و امر اعتبارى باشد.
و قطب الدين گويد: و تركيب ماهيت يا اعتبارى باشد چون «حيوان ابيض» يا حقيقى و خالى نباشد كه بعض اجزاء آن يا اعم باشد از آن ديگر و آن را ماهيت متداخله خوانند و يا نباشد و آن را ماهيت متباينه خوانند.
(از درة التاج جزء سوم از بخش اول ص ١٦).
تَرَكُّبِ اقْتِرانى
- (اصطلاح فلسفى) مراد تركيب از امور عرضى است كه در حقيقت با يكديگر مشترك باشند.
(از اسفار ج ١ ص ١٠٩).
تَرْكيبِ انْضِمامى
- (اصطلاح فلسفى) تركيب انضمامى در مقابل تركيب اعتبارى و اتحادى است و نوع تركيبى را گويند كه هر يك از اجزاء آن از لحاظ وجودى مستقل باشد و نحوه اتحاد آنها اتحاد بالضميمه باشد مانند تركيب خانه از خشت آجر و غيره كه مركب بنوع تركيب انضمامى صناعى است و سنگى كه شخص پهلوى خود قرار دهد كه مركب بنوعى تركيب انضمامى اعتبارى است و تركب انسان و حيوان از اعضاى مختلف كه مركب بنوع تركيب انضمامى طبيعى است.
(اسفار ج ٢ ص ١٩٧ و رجوع بدرة التاج بخش سوم ص ١٦ و تفسير ص ٣٧٥ شود).
تَرْكيبِ حَدّى
- (اصطلاح فلسفى) تركيب حدى عبارت از تركيب تحليلى عقلى است چنانكه گويند تركيب در حد موجب تركيب در محدود نمىشود زيرا ممكن است محدود امرى بسيط باشد و به تحليل عقلى منحل باجزائى گردد.
(از اسفار ج ١ ص ١١١ و رجوع به ج ٢ ص ١٩٠ شود).
تَرْكيبِ خارِجى
- (اصطلاح فلسفى) در صورتى تركب را خارجى گويند كه اجزاء تركيبكننده مركب در خارج موجود باشد مانند تركيب جسم از ماده و صورت. (از اسفار ج ٣ ص ٤٤)
تَرْكيبِ خِلْطى
- (اصطلاح فلسفى) مركب به تركيب خلطى عبارت از نوع مركبى است كه از اعضاء متشابه الاجزاء تركيب يافته باشد. (از شفا ج ١ ص ٤٤٢)
تَرْكيبِ ذِهْنى
- (اصطلاح فلسفى) در مقابل تركيب خارجى است.
(از مباحث المشرقيه ص ٥٦)
تَرْكيبِ صَناعى
- (اصطلاح فلسفى) رجوع به تركيب انضمامى شود.
تَرْكيبِ طَبيعى
- (اصطلاح فلسفى)