مثلثه را بگردند و در هر يكى ١٢ بار قران كنند باول حمل بازآيند در نهصد و شصت سال و آن را قران بزرگ خوانند و قران زحل و مريخ را تنها برج سرطان كنند كه در هر سى سال يك بار بود.

(از التفهيم ص ٢٠٨- ٢٠٩) در جاى ديگر گويد: برجهاى مثلثه را يك چيز شمرند هر چند سه‌اند. و حكم ايشان يا يكى باشد يا نزديك يك بديگر.

پس مثلثه نخستين حمل و اسد و قوس است آتشى گردآرنده و بركننده و تفصيل دلالت برجهاى او آنست كه حمل را آن آتشهاست كه همى‌فروزند و بكار دارند.

و اسد را آن آتشها كه اندر سنگ و درخت بود. و قوس را آن آتشهاى غريزى است كه از دل جانور بتن او پراكنده همى‌شود.

و مثلثه دوم ثور و سنبله و جدى است، خاكى دهنده از توانگرى. و تفصيلش آنست كه ثور را آن گياههاست كه تخم ندارند. و سنبله را آنچ تخم دارد و درخت او خرد بود. و جدى را آنچ بالا گيرد و دراز و بزرگ شود. و مثلثه سيم جوزا و ميزان و دلو هوائى است، بادى پراكنده و بتفصيل جوزا را آن هواى معتدل است كه زنده كند و زنده دارد. و ميزان را آن هواست كه درختان از وى ببالند و آبستن شوند و ميوه برسانند. و دلو را هواى آشفته و زيانكار. و مثلثه چهارم سرطان و عقرب و حوت آبى است بستاننده. و بتفصيل سرطان را آب خوش و پاك. و قرب را آب آميخته و سخت رو. و حوت را آب شور و گنده و ناخوش.

(رجوع شود به التفهيم ص ٣٥٢)

بُرُوجِ مُثَلَّثَه تُرابِىّ‌

- (اين اصطلاح احكام نجوم است) اصحاب اين فن پاره از بروج را خاكى دانند كه آن ثور، سنبله و جدى بود.

بُرُوجِ مُثَلَّثَه مائِىّ‌

- (از اصطلاحات احكام) نجوم است و بروج مائى عبارتند از: سرطان، عقرب و حوت.

بُرُوجِ مُثَلّثَه نارىّ‌

- (از اصطلاحات احكام نجوم و علوم غريبه است) و بروج نارى عبارتند از حمل، اسد و قوس.

بُرُوجِ مُثَلَّثَه هَوائىّ‌

- (از اصطلاحات احكام نجوم است) و مراد: جوزاء ميزان و دلو است.

و همچنين برجهاى. ثور، اسد و عقرب را ثابت الزمان و برجهاى حمل، سرطان و ميزان را منقلب الزمان دانند.

(رجوع شود به رساله دوم از رسائل اخوان در باب نجوم ص ٧٧، ٧٨)

بُرُوجِ مُذَكَّر

- (اين اصطلاح نجومى است) رجوع به بروج ذكور و بروج ماده شود. هندوان همه بروج ماده را سعد و همه بروج نر را نحس ميدانند به عكس آنچه در بين تازيان معروف بوده است.

(رجوع به طبايع بروج شود)

بُرُوجِ مردم‌

- (اصطلاح نجومى) منظور بروج مذكر است.

رجوع به بروج مذكر و بروج نر شود.

بُرُوجِ مُسْتَقيمَةُ الطُّلُوع‌

- (اين اصطلاح نجومى و هيوى است) بروج مستقيمة الطلوع عبارتند از سرطان، اسد،